Giới Hạn Dưới Bằng Không (ZLB)

Giới hạn dưới bằng không (“ZLB”) là khi lãi suất danh nghĩa ngắn hạn ở mức 0 hoặc gần 0, dẫn đến bẫy thanh khoản và hạn chế khả năng ngân hàng trung ương kích thích tăng trưởng kinh tế.

Nói ngắn gọn, đó là khi lãi suất không thể giảm thêm dưới 0% nữa.

Công cụ chính của chính sách tiền tệ thông thường là lãi suất, được thiết lập bởi ngân hàng trung ương của một quốc gia (“CB”).

Nếu lạm phát thấp và tăng trưởng kinh tế tiêu cực, ngân hàng trung ương sẽ cắt giảm lãi suất để kích thích nhu cầu, hy vọng điều này sẽ dẫn đến tăng trưởng kinh tế cao hơn.

Nhưng nếu ngân hàng trung ương cứ giảm lãi suất, sẽ có lúc lãi suất đã giảm xuống đến không và không thể giảm thêm nữa.

Đây là mức giới hạn dưới bằng không (“ZLB”).

Ở thời điểm này, lãi suất đã giảm hết mức có thể.

Về mặt kỹ thuật, có thể giảm thêm.

Một ngân hàng trung ương có thể giảm lãi suất xuống mức âm.

Nhưng không ai muốn cho vay với lãi suất âm. Bạn có thể giữ tiền mặt mà.

Điều này có nghĩa là ngân hàng trung ương không thể sử dụng lãi suất để kích thích kinh tế nữa.

Kịch bản này được gọi là bẫy thanh khoản.

Trong một bẫy thanh khoản, việc tăng cung tiền có khả năng không hiệu quả trong việc kích thích hoạt động kinh tế.

Thường thì việc tăng cung tiền dẫn đến lãi suất thấp hơn và khuyến khích chi tiêu nhiều hơn.

Nhưng trong bẫy thanh khoản, người ta thường không quan tâm đến việc tăng cung tiền. (Thường thì vì các ngân hàng thương mại không cho vay với họ nên họ không thể tiếp cận nguồn tiền này.)

Lãi suất không giảm và số tiền dư thừa thường được tiết kiệm thay vì chi tiêu.

Tóm lại, việc giảm lãi suất khuyến khích chi tiêu, nhưng trong bẫy thanh khoản, sự thay đổi cung tiền không làm thay đổi thói quen chi tiêu. Do đó, việc sử dụng chính sách tiền tệ thông thường không hiệu quả.

Ví dụ về ZLB

• Tháng 12 năm 2008: Cục Dự trữ Liên bang (“Fed”) cắt giảm lãi suất xuống trong khoảng từ 0% đến 0,25%. Từ đó đến năm 2013, Hoa Kỳ đã ở mức ZLB.
• Tháng 3 năm 2009: Ngân hàng Anh (“BoE”) cắt giảm lãi suất xuống 0,5% và duy trì ở đó đến năm 2013.
• Tháng 4 năm 2020: Lãi suất được cắt giảm xuống 0 bởi Fed, ECB và BoE để ứng phó với đại dịch COVID-19.