This article has been translated from English to Tagalog.
Na-curious ka na ba kung paano nabuo ang pangalawang pinakamalaking cryptocurrency sa mundo?
Ito ang kwento ng Ethereum: mula sa daydream ng isang teenager hanggang sa maging blockchain ecosystem na may halagang daan-daang bilyong dolyar.
Sa (importanteng) history lesson na 'to, malalaman mo kung paano ang isang 19-taong gulang na programmer ay nag-conceptualize ng “world computer” na kayang magpatakbo ng unstoppable applications, paano dinala ng isang team ng co-founders ang vision na ito sa buhay, at kung paano nalampasan ng platform ang mga early catastrophes para baguhin ang blockchain technology.
Teen Genius May Wild Idea (2013 to 2014)

Imagine mo 'to: Taong 2013, habang karamihan sa mga 19-taong gulang ay nag-iisip kung anong college major ang kukunin, si Vitalik Buterin ay chill lang na nag-iimbento ng bagong blockchain platform.
Matapos makihalubilo sa Bitcoin circles (kasama siya sa pagkatatag ng Bitcoin Magazine), inoffer ni Vitalik sa mga Bitcoin developers na magdagdag ng mas maraming functionality sa kanilang blockchain.
Nung basically sinabi nilang “hindi, okay na kami,” ginawa ni Vitalik ang classic na move ng teenager: “Sige, gagawa ako ng sarili kong blockchain na may smart contracts at decentralized apps!”
Pinangalanan ni Vitalik ang kanyang creation na “Ethereum” matapos maghanap sa Wikipedia ng science fiction elements. Nagustuhan niya na may laman itong “ether” na tunog mysterious at parang pumapalibot sa universe para sa kanyang grand vision ng “world computer.”
Wala nang mas seryoso pang financial technology kaysa sa pinangalanan mo yung trillion dollar platform mo mula sa nakita mo lang sa science fiction wikis!
Hindi magiging one man show ang Ethereum.
Sa totoong geek fashion, kinuha ni boy ang natitirang “first five” co-founders:
- Mihai Alisie na co-founder din ng Bitcoin Magazine
- Anthony Di Iorio na nagtatag ng Toronto Bitcoin Meetup Group (TBMG), kung saan niya nakilala si Vitalik Buterin. Currently, siya ang founder at CEO ng Decentral Inc.
- Amir Chetrit na nagtrabaho sa Colored Coins project kung saan niya nakilala si Buterin
- Charles Hoskinson na gumawa ng content para sa The Bitcoin Education Project at TBMG at kilala si Di Iorio. At siya rin ang founder ng Cardano.
At pagkatapos, lumawak agad ang founding team sa walo para isama ang ilan pang mga key players:
- Gavin Wood, isang computer scientist na nakipag-ugnayan kay Buterin matapos basahin ang Ethereum’s whitepaper. Si Mr. Wood ay isang serial entrepreneur na nagtatag din ng Web3 Foundation at Polkadot, at marami pang ibang proyekto.
- Jeffrey Wilcke ay core developer ng Mastercoin, isa sa mga proyektong nag-inspire sa Ethereum network. Kasalukuyang co-founder ng Grid Games.
- Joseph Lubin na kilala rin ni Di Iorio mula sa TBMG na kalaunan ay tinawag na Bitcoin Alliance of Canada. Si Lubin ay kasalukuyang CEO at co-founder sa ConsenSys, isang Ethereum software company na kilala sa MetaMask wallet.
Swertihan talaga ang gang kay Dr. Gavin Wood, na hindi lang tumulong kay Buterin sa kanyang C++ kundi siya rin ang responsable sa pag-shift ng vision ng proyekto mula sa “programmable money na inilipat ng contracts” papunta sa isang mas general-purpose computing platform.
Siya rin ang nag-conceptualize ng Solidity, ang tunay na programming language na nagpapatakbo ng Ethereum.
Dahil sa Solidity, ang mga developers ay nakakagawa ng dApps, nagde-design ng smart contracts, at naglulunsad ng Initial Coin Offerings (ICOs) sa Ethereum.
Siguro pwede mong sabihin na ginawa ni Gavin Wood sa team… a solid. ity.
Kaya hindi nakapagtataka na iniwan ni Wood ang pangalan ng lahat ng nasa team nang isinulat niya ang “Yellow Paper” ng Ethereum noong Abril 2014.
Noong Enero 2014, opisyal nilang in-unveil ang Ethereum sa isang Bitcoin conference sa Miami, kumpleto sa mandatory crypto startup living arrangement: lahat crammed sa isang bahay para mag-code at makipagdebate sa blockchain philosophy.
Raising Money: “Trust Us, This Will Totally Work” (2014)
May vision at team na, kailangan ng Ethereum ng cash. Nagtayo sila ng Swiss company at isang nonprofit foundation (dahil kapag Switzerland plus blockchain equals legitimacy, obviously) at naglunsad ng isa sa mga unang malalaking crowdsales ng crypto noong Hulyo at Agosto 2014.
Ang pitch ay basically, “Ibigay niyo sa amin ang inyong Bitcoin, at bibigyan namin kayo ng tokens para sa isang network na hindi pa nage-exist!”Sa sorpresa ng lahat, ito ay naging successful na nakalikom sila ng mahigit 31,000 BTC (mga $18 million noong panahon na yun) at nabenta ang 60 million ETH.
Ito ay bago pa man mag-launch ang network!
Malinaw na ang mga maagang investors ng crypto ay gumagana sa prinsipyo ng FOMO: Fear Of Missing Out sa susunod na Bitcoin.
Armad o sa pondo na ito, ginawa ng team ang isang nakakapagtaka ngunit responsibly responsible. Nagtayo sila ng maraming bersyon ng Ethereum sa iba't ibang programming languages (C++, Go, Python) para mabawasan ang bugs. Triple ang code, triple ang saya!
“It Is Alive!” Ethereum Network Launches (2015)
Pagkatapos ng maraming coding, testing, at malamang hindi na healthy na dami ng caffeine, ang unang public version ng Ethereum, na tinawag na “Frontier,” ay naging live noong Hulyo 30, 2015. Block 0 (ang Genesis Block) ay na-mine, at nagsimula na ang malaking eksperimento!
Ang Frontier ay sadyang simple at naka-focus sa developer; isipin mo ito bilang “please excuse our dust during construction” phase ng Ethereum.
Pero umandar ito!
Ang mga tao ay puwedeng mag-mine ng ether at mag-deploy ng tunay na smart contracts sa isang live na blockchain. Ang floodgates ng creativity (at minsang insanity) ay bukas na.
The DAO Disaster: “Oops, We Lost $50 Million” (2016)
Noong 2016, hinarap ng Ethereum ang unang existential crisis nito.
Ang komunidad ay lumikha ng “The DAO,” isang decentralized venture fund na nakalikom ng nakakabaliw na $150 million worth ng ETH. Basically, ito ay isang malaking pool ng pera na kontrolado ng smart contracts imbes na tao.
Ano ang puwedeng magkamali?
Spoiler alert: Marami.
Noong Hunyo 2016, isang hacker ang nag-exploit ng vulnerability sa code at nag-siphon ng halos $50 million worth ng ETH. Awkward!
Pagkatapos ng mainit na debate tungkol sa kung talaga bang batas ang code (spoiler: hindi ito batas kapag nawawala ang $50 million), bumoto ang komunidad na magsagawa ng hard fork ng blockchain para baliktarin ang pagnanakaw.
Nagkaroon ito ng drama na parang soap opera. Ang karamihan ay lumipat sa bagong bersyon kung saan ibinalik ang mga nakaw na pondo (ngayon ay Ethereum ETH), habang ang isang maliit na bahagi ng purists ay nanatili sa orihinal na chain na may kasamang pagnanakaw (Ethereum Classic).
When Kitties Attack: The Network Gets Famous and Congested (2017 to 2018)
Ang 2017 ay breakout year ng Ethereum dahil sa ICO craze. Bigla na lang lahat ng may LinkedIn title na “blockchain visionary” ay naglulunsad ng sariling token sa Ethereum.
Ang platform ay naging ICO central, na may daan-daang proyekto na naglalakihang ETH.
Ang peak ng kabaliwang ito? CryptoKitties, mga digital na pusa na pwede mong kolektahin at paramihin sa blockchain.
Nang inilunsad ang mga virtual na pusa noong Disyembre 2017, naging sobrang popular ang mga ito na halos nag-crash ang buong Ethereum network.
Oo, halos pabagsakin ng cartoon cats ang isang multi-billion dollar financial platform.
Ipinakita ng congestion na ito ang growing pains ng Ethereum: kung kayang i-clog ng digital pets ang system, imagine mo na lang kung ano mangyayari sa mga seryosong financial applications. Tumalon ang gas fees, at lahat ay narealize na hindi magiging madali ang pag-scale nito.
“We Are Working On It”: The Long Road to Ethereum 2.0 (2018 to 2021)
Na-recognize ng mga developers ng Ethereum ang scaling issues at nagsimulang magtrabaho sa isang grand plan na tinatawag na “Ethereum 2.0.”
Ang dalawang pangunahing layunin ay ang paglipat mula sa energy hungry proof-of-work (PoW) mining papunta sa mas efficient na proof of stake validation at ang pag-implement ng sharding upang maproseso ang mas maraming transactions in parallel.
Ang progreso ay, sabihin nating, deliberate. Noong Disyembre 2020, pagkatapos ng maraming taon ng development, inilunsad ng Ethereum ang Beacon Chain, isang hiwalay na blockchain na tumatakbo kasabay ng main network upang subukan ang proof of stake nang hindi nalalagay sa panganib ang tunay na pondo.
Pinayagan nito ang mga users na simulan ang pag-stake ng ETH (nagla-lock ng 32 ETH para maging validator), kahit na hindi pa rin ito nagha-handle ng anumang tunay na transactions. Parang may bagong engine na katabi ng kotse mo habang ginagamit pa rin ang luma.
“The Merge”: Ethereum Finally Kicks Its Mining Habit (2022)
Pagkatapos ng hindi mabilang na delays at “soon” promises, ang Ethereum ay sumailalim sa “The Merge” noong Setyembre 15, 2022.
Ito ay blockchain surgery sa pinakamainam nito, pinapalitan ang consensus mechanism mula proof of work papunta sa proof of stake habang buhay pa ang pasyente!
Remarkably, nangyari ito nang walang hitch. Isang sandali ay ang mga miners ang nagse-secure ng network, sa susunod na sandali ang validators ang pumalit, at ang mga regular na users halos hindi napansin maliban sa pagsabog ng celebratory memes.
Malaki ang naging epekto sa kapaligiran! Bumaba ng mahigit 99 porsyento ang energy consumption ng Ethereum mula nang hindi na kailangan ang malalaking GPU farms na nagmi-mine buong oras.
Ang Ethereum ay mula sa “consuming as much electricity as a small country” papunta sa “using about as much power as a small office building.”
Life After The Merge: Ethereum Keeps Evolving (2023 to Present)
Noong Abril 2023, inilabas ng Ethereum ang Shanghai upgrade (tinatawag ding Shapella), na sa wakas ay pinayagan ang mga stakers na ma-withdraw ang kanilang ETH.
Bago ito, ang staking ay parang pag-check in sa Hotel California; pwede kang mag-stake anytime you like, pero hindi ka na makakaalis!
Mas kamakailan, nakatuon ang Ethereum sa paggawa ng network na mas scalable at efficient. Ang Dencun upgrade noong Marso 2024 ay nagpakilala ng isang bagay na tinatawag na proto danksharding (oo, iyon ang aktwal na term, at may natatanging sense of humor ang mga blockchain developers).
Ginagawa nitong mas mura at mas epektibo ang Layer 2 solutions tulad ng rollups, na tumutulong sa Ethereum na makapag-handle ng mas maraming transactions nang hindi sobrang taas ang fees.
Sa hinaharap, patuloy na umuunlad ang Ethereum na may plano para sa full sharding at iba pang mga improvements.
Mula sa isang whitepaper na isinulat ng isang teenager hanggang sa maging global, programmable blockchain na may ecosystem na nagkakahalaga ng daan-daang bilyon, ang paglalakbay ng Ethereum ay hindi boring.
At sa tunay na crypto fashion, nananatili itong walang katapusang “halos tapos na” sa susunod na malaking upgrade nito!