Ano ang isang Desentralisadong Aplikasyon (dApp)?

As I mentioned dun sa previous lesson about smart contracts, ang Ethereum ay isang computing platform na nagpapahintulot sa’yo na gumawa at magpatakbo ng smart contracts.

Ang smart contract ay isang pre-programmed na piraso ng software code (“computer program”) kung saan kapag na-meet ang specific conditions, ang code ay awtomatikong nage-execute.

Most developers na gumagawa ng smart contracts ay ginagawa ito bilang parte ng isang decentralized app o “dApp” na kanilang binubuo.

Pero ano nga ba ang dApps? At bakit sila mahalaga?

Ano ang decentralized application (dApp)?

Ang decentralized application, kilala rin bilang “dApp”, “Dapp” o”dapp”, ay isang software application na gumagana nang autonomously gamit ang smart contracts.

Dahil ang smart contracts ay mga computer programs na self-execute according to predetermined conditions na naka-specify sa code, ito ang nagpapahintulot sa dApps na gumana nang autonomously, na walang human involvement.

“dApps” ay parang mga web or mobile apps, pero ang dApps ay binubuo gamit ang smart contracts at tumatakbo sa blockchain.

Sa pinakamadaling paliwanag, ang dApp ay isang smart contract at web user interface (UI).

dApp = frontend + smart contract backend

Sa madaling salita, ito ay kombinasyon ng frontend user interface (UI) na parang smartphone or web app mo lang with the functionality of smart contracts running sa backend.

Ang frontend ng app ay tumutukoy sa bahagi ng app na ipinapakita sa screen ng user o graphical user interface (GUI). Ang backend ng app ay tumutukoy sa bahagi ng app na hindi ipinapakita sa screen ng user (“frontend”).

dApps ay nagpapahintulot sa dalawang partido na gumawa ng transaction o agreement sa code nang walang kinakailangang intermediary o central authority para ipatupad. Pwede lang nilang pagkatiwalaan ang code para siguraduhing natutupad ang contract.

dApps ay open-source din, ibig sabihin, ang source code ay andyan para makita ng lahat. Mas madali pagkatiwalaan ang dApps dahil pwede i-inspect ang source code at mabantayan kung may malicious intent.

Dahil ang tech companies ay tinatago ang code nila, di talaga natin alam paano gumagana ang top-secret search algorithm ng Google o kung si Alexa ay nakikinig sa ating mga usapan.

With smart contracts at dApps, makikita natin kung tugma lahat sa ilalim ng hood.

dApps ay censorship-resistant din. Ibig sabihin, wala nang paraan ang gobyerno o malalaking korporasyon para i-block ang anumang content o i-ban ang users.

Ngayon, ito ay pwedeng magandang bagay AT masamang bagay, depende kung paano ito ginagamit (o inaabuso). Ang censorship sa social media, halimbawa, ay naging usapan mula nang pwede ma-ban ng platforms tulad ng Facebook ang users dahil sa kanilang political views o pagspread ng fake news.

Kung ang dApp ay nakaprograma para gumawa ng isang bagay at na-execute ang smart contract, walang magagawa ang sinuman para ihinto o baligtarin ang code. Walang “Felt cute, might delete later.” dito.

At panghuli, isa sa mga malaking benepisyo ng dApps ay mahirap silang i-take offline.

dApps tumatakbo sa network ng decentralized computers (na pwedeng nasa daan-daan o libo-libo depende sa blockchain) sa buong mundo.

Even if ilang computers (o daan-daan) ang offline, tuloy pa rin ang ibang parte ng network sa pagpapatakbo ng blockchain para siguraduhin na halos zero downtime.

Mukhang okay naman lahat, pero tandaan na may ilang mga drawbacks pa rin ang dApps, lalo na sa mga developers.

Dahil mas mahirap i-modify ang code at data na na-publish sa blockchain, extra challenging para sa developers ang mag-update ng dApp kapag na-deploy na. Ibig sabihin, ang pag-aayos ng bugs sa older versions o introduksyon ng bagong features ay masakit sa a... pp.

Dagdag pa, ang mga benepisyo ng pagpapatakbo sa Ethereum network (i.e. security, transparency, decentralization, at reliability) ay may mataas na overhead cost.

Ang kasalukuyang consensus mechanism ng Ethereum (PoW) ay medyo matagal at kailangan pang mag-run at mag-store ng bawat transaction ng bawat node, kaya tumataas ang computational demands.

Kahit ang dApps ay halos hindi nagiging offline, pwede pa ring mangyari ang network congestion at magdulot ng pagbagal ng runtime.

Ang mga tradeoffs na ito ay nagpapahirap sa pag-scale ng dApps, pero ang mga future upgrades sa Ethereum ay nangangako na aayusin ang ilan sa mga isyung ito tulad ng paglipat sa proof-of-stake (PoS) consensus mechanism.

Ano ang halimbawa ng dApp?

Para magkaroon ng mas malinaw na ideya kung paano gumagana ang dApps sa totoong mundo, tingnan natin ang Uniswap bilang halimbawa.

Itinayo sa Ethereum blockchain, ang Uniswap ay isang decentralized exchange (DEX).

Mayroon itong app na nagbibigay-daan sa mga users na madaling makapag-exchange o “swap” ng crypto assets.

Ganito ang hitsura ng app’s user interface:

Hindi tulad ng tradisyunal na exchanges na gumagamit ng centralized order books para mag-manage ng liquidity at mag-set ng prices, ang Uniswap DEX ay tumatakbo gamit ang AMM technology.

“AMM” ay nangangahulugang “automated market maker,” na parang fancy term lang para sa isang smart contract na umaasa sa isang liquidity pool imbis na order book at gumagamit ng mathematical formula para matukoy ang buy at sell prices.

Sa epekto, ang Uniswap ay hindi humahawak ng anumang crypto assets sa exchange ni hindi rin ito pumapanig sa kabilang panig ng trades para lumikha ng liquidity.

Imbis, ang trades ay nangyayari sa pagitan mo at ng smart contract. Sa loob ng smart contract, may mathematical formula na nagdedetermina kung anong presyo mo pwedeng bilhin o ibenta ang isang crypto asset.

Saan nanggagaling ang mga crypto assets? Halimbawa, kung gusto kong i-swap ang ilang ETH ko para sa BAT, kanino ko makukuha ang BAT kung ang AMM ang humahawak ng transaction?

Dito pumapasok ang “liquidy pools”. Ang ibang users ay nagde-deposit ng kanilang crypto assets para mag-provide ng liquidity at binabayaran ng bahagi ng trading fee.

Dahil ang Uniswap DEX ay tumatakbo sa open-source software, users ay pwedeng ma-check ang source code kung may kakaibang nangyayari.

Ang protocol ay public at permissionless, ibig sabihin, kahit sino ay pwedeng gumamit ng dApp kung nais nilang bumili o magbenta ng crypto assets. Hindi kailangan mag-register ng account o mag-request ng access. Kailangan mo lang ikonekta ang iyong crypto wallet.