This article has been translated from English to Tagalog.
Sa previous lesson, napag-usapan ko kung ano ang ether at paano ito ginagamit sa Ethereum.
Nalaman mo na ang ether ay ginagamit para bayaran ang computational resources at transaction fees sa kahit anong transaction na ginagawa sa Ethereum network.
Ang susunod na tanong ay:
Bakit nga ba may value ang ether (ETH)?

Utility
Tulad ng karamihan sa mga assets, ang value ay madalas nakabase sa kung ito ay useful o hindi.
Kunin natin ang silver bilang example. Bukod sa natural na kislap nito, ang precious metal na ito ay valuable dahil nagagamit ito bilang semiconductor, electronic chip, o battery component.
Bumibili ang mga tao ng silver dahil ito ay may tunay na practical na gamit, hindi lang dahil maganda itong jewelry o fancy tableware.
Noong unang panahon, ginagamit din ang silver para gumawa ng coins, kaya ito ay nagsisilbing store of value at medium of exchange.
Ganun din sa ether, meron itong practical utility at intrinsic value.
Tulad ng napag-usapan sa previous lesson, ang core function ng ether (ETH) ay magsilbing gas para sa Ethereum network. Bawat operation na nangyayari sa Ethereum, mapa-transaction man o smart contract execution, ay nangangailangan ng gas.
Bukod pa rito, ang ether ay maaaring gamitin para mag-transfer ng funds at mag-price ng digital assets sa Ethereum blockchain. Pwede rin itong ipautang at hiramin, at tinatanggap din ito bilang bayad ng ilang merchants.
Panghuli, ang unique properties nito na being censorship-resistant, permissionless, at pseudonymous ay nagdadagdag sa kanyang appeal.
Network Effect
Kung tataas o bababa ang value ng ether ay depende sa kung gaano karaming tao ang gumagamit ng Ethereum.
Dito pumapasok ang dApps, dahil nag-aalok ito ng mas maraming paraan para magamit ang Ethereum blockchain bukod sa simpleng financial transactions.
Mas maraming innovative features na maibibigay ng dApps, mas mataas ang potential para sa mainstream adoption. Sa ngayon, ginagamit na ang Ethereum ng crypto traders, gamers, digital art collectors, content creators, at marami pang iba!
Habang lumalaki ang Ethereum user base, ang supply at demand dynamics ay lumalaro rin sa pag-apekto ng value ng ether.
Tokenomics
Tulad ng inaasahan mo, ang tokenomics ay kumbinasyon ng mga salitang “token” at “economics”.
Isang termino ito para sa lahat ng factors na nakakaapekto sa value ng token tulad ng supply at demand, inflation/deflation rate, distribution mechanics, market cap, atbp.
Isipin mo nalang na isa ka sa mga sharks sa Shark Tank, ine-evaluate ang value ng isang project base sa revenue, profit margins, at growth potential.
Tinitingnan ng Tokenomics kung paano nagagawa ang tokens, paano na-reward ang network participants, at paano tinatanggal ang tokens mula sa circulation.
So, kamusta naman ang mga numero para sa ether?Sa original na bersyon, ang ether ay mayroong katulad na tokenomics sa bitcoin kung saan ito ay umaasa sa Proof of Work (PoW) consensus mechanism.
Ngayon, may mga scalability issues na lilitaw na aayusin sa update na tinatawag na EIP 1559, pero pag-uusapan natin ito mamaya.
Ang Ethereum 1.0 ay nagsimula sa isang pre-mine na genesis block ng 72 million ETH, na ipinamahagi sa mga early contributors, investors, at Ethereum Foundation noong 2015.
Mula noon, ang mga miners ay nabibigyan ng 2 ETH kada block, nagkakahalaga ng daily block reward na 13,500 ETH o halos 4.9 million ETH kada taon. Ito ay katumbas ng 4.5% annual network issuance, nangangahulugan na ang total supply ay tumataas sa ganitong rate kada taon.
Roughly 45 million ETH na ang namina, na nagdadagdag hanggang sa higit sa 120 million ETH na nasa circulation.
Bago ang EIP 1559, ang mga transactions ay ina-auction, na ibig sabihin ay pwedeng mag-bid ng higher fees ang users para maproseso agad ang transactions nila. Ang miners ay pipili ng higher bids para makuha ang mas malaking returns habang ang users na may lower bids ay walang magagawa kundi maghintay o taasan ang bids nila.

Ang EIP 1559 ay hinati ang fees sa fixed base fee at maliit na priority fee. Ito ay nagpapahintulot na ang transaction costs ay maging stabilized para hindi ito sumirko during busy periods.
Ang base fee ay maaaring dynamic, pero ang total fee ay capped sa 12.5% ng previous block, na naglalagay ng lid sa volatility habang pinapayagan pa rin ang users na makakuha ng priority sa pamamagitan ng tipping sa miners.
Bukod dito, ang EIP 1559 ay nagbu-burn din ng parehong base fee, na epektibong nagtatanggal ng ETH sa circulation. Sa madaling salita, ang EIP 1559 ay nag-introduce ng deflationary mechanism sa network.
Staking
Noong mga unang araw ng crypto, mining at trading lang halos ang paraan para kumita ng seryosong pera sa bagong merkado na ito.
Habang ang trading ay nangangahulugan ng pagharap sa napakaraming volatility at risk, ang mining naman ay may mataas na barriers to entry.
Para magsimula, kailangan mo ng technical expertise, mamahaling hardware, at constant maintenance… para lang mawalan ng bahagi ng kinita dahil sa mataas na electricity bills.
Salamat sa paglabas ng Proof-of-Stake (PoS) consensus mechanism, ang network ay nakikinabang sa bilis at efficiency habang ang users ay nag-eenjoy sa mababang fees at bagong revenue stream.
Ang staking ay nag-aalok ng mas accessible na paraan para kumita ng passive income mula sa blockchain maintenance.Kailangan lang i-lock ang tokens sa isang wallet o pool para suportahan ang network sa isang itinakdang panahon, at makakuha ng annual returns na kilala bilang APR o annual percentage rate.
Tulad ito ng pagkuha ng interest mula sa pagdeposito ng pera sa isang bank account, ngunit ang potential na rewards ay mas malaki.
Ang staking ay nagbibigay-daan din sa mga users na makilahok sa blockchain governance, dahil ang ilan ay nagbibigay ng voting rights base sa dami ng tokens na naka-stake at sa lockup period.
Siyempre, ang paraan ng pagkakaroon ng returns ay may kaakibat na risk. Halimbawa, ang lockup o “vesting” period ay nangangahulugan na ang pondo ay hindi maaaring i-withdraw o ilipat sa loob ng isang tiyak na panahon, na maaaring magtagal mula ilang araw hanggang isang buong taon.
Kahit na magbago-bago ang presyo o may malalaking balita ang project, hindi magagawa ng users na bawiin ang kanilang tokens o mag-risk ng mas malaki.
Mula sa network side, ang staking ay may malaking benepisyo lalo na pagdating sa scaling at pag-secure ng blockchain.
Ang mga naka-stake na tokens ay nagsisilbing security deposit para makakuha ng incentives sa pag-validate ng transactions.
Sa tuwing kailangan ma-verify ang isang block, ang network ay mag-aassign ng task sa validators nang random. Ang posibilidad na mapili ang isang validator ay depende sa kung gaano karami ang na-stake nila at kung gaano katagal nilang nai-lock ang pondo.
Kung ang validator o node ay matagumpay na na-validate ang assigned block, ito ay makakakuha ng staking reward, katulad ng pag-incentivize sa isang miner sa PoW blockchains. Kung ang validator ay nag-approve ng fraudulent transaction, maaari silang ma-penalize.
Ang staking ay nakakatulong sa pag-secure ng blockchain dahil ang mga naka-stake na token ay nagsisilbing collateral laban sa bad behavior.
Ang mga validators na sumusunod sa rules at tamang pag-verify ng blocks ay nakakakuha ng compensation habang ang mga hindi sumusunod ay maaari namang matanggalan ng bahagi ng kanilang tokens sa pamamagitan ng network sa proseso na kilala bilang “slashing.”