Ano ang Ethereum?

Kung ang “Ethereum” ay parang sci-fi concept sa'yo, well, tama ka naman kasi parang ganun nga.

Ang pangalan na Ethereum ay nagmula sa “ether,” na isang hypothetical na term para sa isang invisible medium na pumupuno sa lahat ng space at nagdadala at namamahagi ng ilaw.

Wala talagang ether, pero nagustuhan ng founder ang cool na pangalan AT ang idea ng isang underlying at invisible medium para sa bawat application.

Paano naman nagagawa 'yan ng Ethereum?!

Sa madaling salita, nagagawa niya ito sa pamamagitan ng pagpayag sa mga applications na mag-run sa isang distributed na network ng computers, na parang isang “global computer”.

Hindi lang applications ang maaaring mag-run sa network na ito ng mga computers, kundi pati na rin matrack ang anumang pagbabago sa data na ginawa ng mga applications sa pamamagitan ng paggawa ng electronic version ng isang “paper trail” na public para makita ng lahat, pero secure.

Say whu?! Huh?!

Para sa iba, parang walang sense ito, pero don’t worry dahil mag-uusap pa tayo tungkol sa kung paano gumagana ang Ethereum. Pero una, kailangan nating bumalik sa basics at pag-usapan ang blockchain technology.

Ano ang blockchain?

Ang blockchain ay isang public database na nag-iimbak ng impormasyon sa mga grupo na kilala bilang “blocks”.

Ang mga blocks ay nakaayos sa mga chains para malaman ng publiko kung aling transactions ang nauna.

Tanging isang dedicated (pero distributed) network ng computers ang maaaring magdagdag ng bagong transaction blocks. Gumagamit sila ng cryptography para masigurong legit ang transactions at para ma-check kung ang hindi kilalang blockmaker ay nagtatayo sa parehong chain na nakikita ng iba.

Ang paggamit ng cryptography sa pag-verify ng transactions at paggawa ng blockchain ay ginagawang ang chain ay secure at immutable. Ang “Immutable” ay ibig sabihin lang na walang sinuman – kahit si John Cena o si Doctor Strange – ang makakapagpalit ng record ng transactions sa blockchain.

Ang distributed nature ng mga computers na gumagawa ng blockchain ay nagbibigay-daan sa ledger na maging decentralized. Ibig sabihin, walang isang authority na maaaring gumawa ng pagbabago sa blockchain.

Again, kahit si John Cena. Sad.

Dahil lahat ng participating computers ay may parehong updated na kopya ng ledger, ang impormasyon sa blockchain ay open at transparent sa sinumang gustong sumilip.

Ang mga features ng blockchain na ito ay useful kapag ang applications ay nangangailangan ng trustless na paraan para sa pag-execute ng transactions na maaaring may kinalaman sa mga importanteng dokumento, digital assets, o madaming $$$.

Halimbawa gusto mong magpadala ng pera sa kaibigan mong bumili ng pinakabagong hot Air Jordan sneaker release para sa'yo kasi ubos na sa city mo.

Puwede mong ipadala ang pera sa kaibigan mo gamit ang banko, pero baka abutin ng oras o araw bago ma-verify ang transfer. Baka maubusan na ng size mo!

Pwede mo rin gamitin ang app pero ang pag-iimbak ng $$$ sa centralized app ay maaaring maging sanhi ng iyong account na maging vulnerable sa hacker na magdrain ng lahat ng funds mo. O ang app na ifreeze ang account mo kasi nagpost ka ng #TeamPineappleOnPizza sa social media mo.

Kung ilipat mo ang pera gamit ang blockchain technology, walang makakapigil sa'yo na gastusin ang sariling pera mo at mas mabilis itong makakarating sa kaibigan mo kaysa kung hinihintay mo pa ang traditional banks na magconfirm. Sa wakas, ma-verify ng kaibigan mo na nagawa mo na ang transfer sa isang public at secure ledger.

Example: Blockchain ng Bitcoin

Para maintindihan kung paano gumagana ang blockchain, tingnan natin ang OG real-world na halimbawa nito: Bitcoin.

Ang Bitcoin ay kilala bilang isang digital currency na nagbibigay-daan sa mga tao na magpadala at tumanggap ng pondo globally, nang hindi umaasa sa financial institutions o middlemen.

Ang Bitcoin ay dinisenyo para maging alternatibo sa traditional fiat currencies, na gumagana bilang isang “medium of exchange” (isang bagay na malawakang tinatanggap kapalit ng goods at services).

Sa halip na mga bangko o financial institutions ang nagtatala ng transactions sa kanilang sariling mga libro, ang mga ito ay naitala sa blockchain.

Dahil ang blockchain ay isang distributed ledger na nakaimbak sa isang malawak na network ng mga computers, halos imposible para sa data na mawala kung mag-crash ang mga server o makialam ang mga hacker.

Sino mang may access sa internet ay maaaring magpadala ng pera abroad, tumanggap ng pondo, at gumawa ng payments gamit ang bitcoin.

Ang downside, however, ay ang pag-setup ng Bitcoin wallet at pag-intindi sa private at public keys ay maaaring maging isang komplikadong proseso.

Pero kaya nga sinulat ko ang isang Beginner’s Guide to Bitcoin Wallets. 😊

At dahil walang central authority na namamahala sa network, hindi mo rin pwedeng tawagan ang customer support kapag nagkamali ka. Ngayon, maaaring mangahulugang permanenteng pagkawala iyon dahil hindi mababawi ang Bitcoin transactions!

Bagamat marami pang dapat pagandahin, binuksan ng Bitcoin ang pinto sa kapanapanabik na bagong mundo ng blockchain technology para sa Ethereum para galugarin at tapusin ang kanyang full potential.

Ano ang Ethereum?

Nang unang nadiskubre ng tao ang apoy, ito ay pangunahing ginagamit para magpainit, magluto ng pagkain, at takutin ang mga predator.

At isang araw, may nagising at nagsabi, “Ooga booga. Lemme heat this rock-a.” Ito ang naging dahilan kung paano ang paggamit ng apoy ay umunlad sa paggawa ng armas, pottery, at kalaunan steam power at iba pang industrial applications.

Sa kaso ng Ethereum, ang “apoy” ay ang blockchain technology.

Ang Bitcoin ay kumakatawan sa unang use case ng blockchains. Binuksan nito ang ating mga mata sa mga benepisyo ng paggamit ng secure, distributed ledger para mag-transfer ng value (sa isang digital currency na tinatawag na bitcoin).

Pero isang araw, may isang dude na nagngangalang Vitalik, nagising at naisip, “Paano kung baguhin natin ang blockchain software para gumawa ng higit pa sa pag-transfer lang ng value? Paano kung lumikha tayo ng isang global computer?”

Ganito karaniwang gumagana ang Ethereum. Hindi lang nito maaaring subaybayan at mag-transfer ng value gamit ang blockchain technology tulad ng Bitcoin, ngunit maaari rin itong magpatakbo ng computer programs (mga instructions na nagsasabi sa isang computer kung ano ang gagawin).

Sa halip na maging isang one-trick pony tulad ng Bitcoin, ang Ethereum ay isang computing platform na nagpapahintulot sa mga developers na bumuo ng kanilang sariling purpose-specific applications.

Sa pamamagitan ng Ethereum Virtual Machine (EVM), ang Ethereum ay maaaring magpatupad ng mga program tulad ng “smart contracts”.

Ang isang “virtual machine” ay isang piraso ng software na kumikilos na parang actual physical computer na maaaring magpatakbo ng mga program at mag-deploy ng apps. Basically, isa itong software program sa isang computer na parang ito ay isang magkaibang computer sa loob ng pangunahing computer.

Nabasa mo nang tama!

Lumampas ang Ethereum sa orihinal na kakayahan ng Bitcoin dahil maaari itong sumuporta at magpatupad ng programmable smart contracts.

Ang smart contracts ay mga kasunduan na nakasulat sa code at may pre-determined instructions na maaaring maipatupad sa sandaling matugunan at makumpirma ang mga tiyak na kondisyon.

Ang smart contract ay pre-programmed software code (“computer program”) na kapag natugunan ang mga tinukoy na kondisyon, ang code ay awtomatikong na-eexecute.

Isang simpleng halimbawa ay kung si Person A ay pinangakuan ng 10% interest rate kung ipapahiram niya ang 2 BTC kay Person B sa loob ng isang taon. Kapag natapos ang taon, si Person A ay awtomatikong makakakuha ng kanyang 2 BTC + 10% interest rate kahit na hindi nakikipag-usap kay Person B o humihingi ng tulong sa third party para tuparin ang kontrata.

Puntos para sa mga introverts!

Hindi na nakakagulat na ang kakayahang magpatupad ng contracts trustlessly at pagkatapos ay itala ang mga ito sa isang secure at decentralized network ay nakahanap ng maraming use cases.

Sa pamamagitan ng pagsulat ng mga programs (“smart contracts“), ang mga developers ay maaaring lumikha ng iba't ibang programs (tinatawag na decentralized applications o “dApps“.)

Decentralized finance (DeFi), halimbawa, ay gumagamit ng dApps na batay sa smart contracts na nag-eexecute ng peer-to-peer transfers, fundraising, lending, borrowing, at iba pang financial activities.

Maaaring magsulat din ng smart contracts ang mga user na nag-uugnay ng impormasyon sa isang Ethereum address. Ito ay kapaki-pakinabang kung ang apps o gobyerno ay humihingi ng identity features tulad ng pangalan, bangko impormasyon, medical history, o e-signature para ma-avail ang kanilang services.

Last but definitely not least, ang mga user ay gumagamit ng smart contracts para i-attach ang isang real-life o digital asset sa isang non-fungible token (NFT).

Kapag nasa blockchain na ang token, puwedeng magmay-ari at mag-trade ng kanilang in-game assets ang mga gamers; maaaring ibenta ng mga homeowners ang bahagi o kabuuan ng kanilang bahay sa online marketplaces, at maaaring patunayan ng mga manunulat at kompositor ang pagmamay-ari ng copyrighted material.

Take note na hindi lamang ine-execute ng Ethereum ang mga smart contracts na ito kundi pati na rin itetala ang mga ito. Hindi tulad ng Bitcoin, ang blockchain ng Ethereum ay naglalaman ng higit pa sa transaction history.

Kapag ang mga bagong contracts ay na-execute, ang “state” ng machine ay nagbabago sa isang bagong “state” na naglalaman ng mga bagong account balances, transformed assets, o iba pang data.

Ang bagong machine “state” na ito ay itinatala ng isang distributed network ng mga participating machines (“nodes”) na pagkatapos ay i-update ang kanilang sariling “states”.

Kaya tinatawag ang Bitcoin bilang isang distributed ledger (nagsusubaybay sa mga pagbabago sa ownership ng bitcoins) habang ang Ethereum ay mas madalas na ikinukumpara sa isang distributed state machine (nagsusubaybay sa mga pagbabago ng “state” ng mas malawak na saklaw ng data).

“Distributed state machine” parang isang bagay na sasabihin ni The Terminator. Sino bang nag-isip nito!?