Ethereum là gì?

Nếu "Ethereum" nghe giống như một khái niệm khoa học viễn tưởng với bạn, thì bởi vì nó hơi giống thế thật.

Tên Ethereum xuất phát từ “ether,” một thuật ngữ giả định cho một môi trường vô hình mà lấp đầy không gian và truyền tải ánh sáng.

Ether thực sự không tồn tại, nhưng người sáng lập thích cái tên ngầu này VÀ ý tưởng về một môi trường nền tảng và vô hình cho mọi ứng dụng.

Làm thế nào mà Ethereum có thể làm điều đó?!

Nói đơn giản, nó làm điều đó bằng cách cho phép các ứng dụng chạy trên một mạng phân tán các máy tính, hoạt động như một loại "máy tính toàn cầu".

Mạng máy tính này không chỉ chạy các ứng dụng mà còn theo dõi bất kỳ thay đổi nào về dữ liệu được thực hiện bởi các ứng dụng bằng cách tạo ra phiên bản điện tử của một "hồ sơ giấy" mà công khai cho tất cả mọi người thấy, nhưng vẫn bảo mật.

Sao cơ?! Ủa làm gì?

Điều đó có thể nghe như một mớ hỗn độn đối với một số bạn, nhưng đừng lo vì chúng ta sẽ nói nhiều hơn về cách Ethereum hoạt động. Nhưng trước tiên, chúng ta cần quay lại cơ bản và nói về công nghệ blockchain.

Blockchain là gì?

Một blockchain là một cơ sở dữ liệu công khai lưu trữ thông tin trong các nhóm gọi là "khối".

Các khối được sắp xếp thành chuỗi để công chúng biết được giao dịch nào đến trước.

Chỉ một mạng máy tính chuyên dụng (nhưng phân tán) mới có thể thêm các khối giao dịch mới. Họ sử dụng mật mã học để đảm bảo các giao dịch là hợp lệ và kiểm tra xem người tạo khối vô danh có xây dựng trên cùng một chuỗi mà mọi người khác đang thấy không.

Việc sử dụng mật mã học trong việc xác minh giao dịch và xây dựng blockchain làm cho chuỗi bảo mật và không thể thay đổi. "Không thể thay đổi" về cơ bản có nghĩa là không ai – ngay cả John Cena hay Doctor Strange – có thể thay đổi hồ sơ giao dịch trên blockchain.

Tính chất phân tán của các máy tính xây dựng chuỗi khối cho phép sổ cái được phi tập trung. Điều đó có nghĩa là không có một cơ quan đơn lẻ nào có thể thay đổi blockchain.

Một lần nữa, ngay cả John Cena cũng không thể. Buồn ghê.

Vì tất cả các máy tính tham gia đều giữ một bản sao cập nhật cùng của sổ cái, thông tin trên blockchain cũng mở và minh bạch cho bất kỳ ai muốn kiểm tra.

Những tính năng của blockchain này rất hữu ích khi các ứng dụng cần một phương tiện không cần sự tin cậy để thực hiện các giao dịch có thể liên quan đến tài liệu quan trọng, tài sản kỹ thuật số, hoặc chỉ là rất nhiều $$$.

Giả dụ bạn muốn gửi tiền cho một người bạn đang mua đôi giày Air Jordan mới nhất cho bạn vì chúng đã hết hàng ở thành phố bạn.

Bạn có thể gửi tiền qua ngân hàng, nhưng có thể mất hàng giờ hoặc ngày để xác minh chuyển khoản. Cửa hàng có thể hết cỡ giày của bạn vào lúc đó!

Bạn cũng có thể sử dụng một ứng dụng nhưng lưu trữ $$$ trong một ứng dụng tập trung làm cho tài khoản của bạn dễ bị tấn công bởi hacker rút hết tiền của bạn. Hoặc ứng dụng đóng băng tài khoản của bạn vì bạn đã đăng #TeamPineappleOnPizza trên mạng xã hội của mình.

Nếu bạn chuyển tiền qua công nghệ blockchain, không ai có thể ngăn bạn tiêu tiền của chính bạn và nó sẽ đến được với bạn nhanh hơn nếu bạn chờ đợi ngân hàng truyền thống xác nhận. Cuối cùng, bạn của bạn có thể xác minh rằng bạn đã thực hiện chuyển khoản trên một sổ cái công khai và an toàn.

Ví dụ: Blockchain của Bitcoin

Để hiểu cách hoạt động của blockchain, hãy xem xét ví dụ thực tế đầu tiên của nó: Bitcoin.

Bitcoin được biết đến rộng rãi như một loại tiền tệ kỹ thuật số cho phép mọi người gửi và nhận tiền trên toàn cầu mà không cần dựa vào các tổ chức tài chính hoặc người trung gian.

Bitcoin được thiết kế để trở thành một giải pháp thay thế cho các loại tiền tệ pháp định truyền thống, hoạt động như một “phương tiện trao đổi” (một cái gì đó được chấp nhận rộng rãi trong việc trao đổi hàng hóa và dịch vụ).

Thay vì ngân hàng hoặc các tổ chức tài chính giữ hồ sơ giao dịch trên sổ sách của riêng họ, các giao dịch này được ghi lại trên blockchain.

Vì blockchain là một sổ cái phân tán được lưu trữ trên một mạng máy tính rộng lớn, rất khó để dữ liệu bị mất nếu các máy chủ gặp sự cố hoặc bị tin tặc thay đổi.

Bất kỳ ai có truy cập internet đều có thể gửi tiền ra nước ngoài, nhận tiền và thực hiện thanh toán bằng bitcoin.

Tuy nhiên, nhược điểm là việc thiết lập ví Bitcoin và làm quen với khóa bí mật và công khai có thể là một quá trình phức tạp.

Nhưng đó là lý do tôi đã viết một Hướng dẫn cơ bản về ví Bitcoin. 😊

Hơn nữa, vì không có cơ quan trung ương nào chịu trách nhiệm duy trì mạng lưới, bạn không thể gọi hỗ trợ khách hàng khi mắc lỗi. Điều này có thể dẫn đến mất mát vĩnh viễn vì các giao dịch Bitcoin không thể đảo ngược!

Mặc dù vẫn còn nhiều điều cần cải thiện, Bitcoin đã mở ra cánh cửa cho thế giới công nghệ blockchain đầy thú vị để Ethereum khai thác và khám phá tiềm năng tối đa của nó.

Ethereum là gì?

Khi loài người lần đầu tiên phát hiện ra lửa, chủ yếu nó được sử dụng để giữ ấm, nấu thức ăn và xua đuổi thú dữ.

Rồi một ngày nọ, ai đó thức dậy và nói, “Ooga booga. Để mình nung nóng cục đá này.” Đây là cách lửa được sử dụng để tạo ra vũ khí, làm gốm và cuối cùng là năng lượng hơi nước và các ứng dụng công nghiệp khác.

Trong trường hợp của Ethereum, "lửa" chính là công nghệ blockchain.

Bitcoin đại diện cho trường hợp sử dụng đầu tiên của blockchain. Nó mở ra tầm mắt chúng ta về lợi ích của việc sử dụng một sổ cái bảo mật và phân tán để chuyển giá trị (trong một loại tiền tệ kỹ thuật số được định giá bằng bitcoin).

Nhưng rồi một ngày nọ, một chàng trai tên là Vitalik thức dậy và nghĩ, “Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta điều chỉnh phần mềm blockchain để làm nhiều hơn chỉ là chuyển giá trị? Điều gì nếu chúng ta tạo ra một máy tính toàn cầu?”

Đây chính là điều mà Ethereum thực hiện. Không chỉ có thể theo dõi và chuyển giá trị bằng công nghệ blockchain như Bitcoin, mà nó còn có thể chạy các chương trình máy tính (các chỉ dẫn chỉ cho máy tính biết phải làm gì).

Thay vì chỉ là một trò chơi đơn điệu như Bitcoin, Ethereum là một nền tảng máy tính cho phép các nhà phát triển xây dựng các ứng dụng riêng biệt cho mục đích cụ thể.

Với Máy ảo Ethereum (EVM), Ethereum có thể thực thi các chương trình như “hợp đồng thông minh”.

Một “máy ảo” là một phần mềm hoạt động như một máy tính vật lý thực tế có thể chạy chương trình và triển khai ứng dụng. Nó cơ bản là một chương trình phần mềm trên máy tính hoạt động như một máy tính riêng biệt bên trong máy tính chính.

Bạn đã đọc đúng rồi đấy!

Ethereum vượt xa khả năng ban đầu của Bitcoin ở chỗ nó có thể hỗ trợ và thực thi các hợp đồng thông minh có thể lập trình được.

Hợp đồng thông minh là các thỏa thuận được viết bằng mã và có các chỉ dẫn được xác định trước có thể thực thi ngay khi các điều kiện cụ thể được đáp ứng và xác minh.

Một hợp đồng thông minh là mã phần mềm đã được lập trình trước ("chương trình máy tính") để khi các điều kiện được chỉ định được đáp ứng, mã sẽ tự động thực hiện.

Một ví dụ đơn giản là nếu Người A được hứa trả lãi suất 10% nếu anh ấy cho Người B vay 2 BTC trong một năm. Khi năm kết thúc, Người A sẽ tự động nhận lại 2 BTC + lãi suất 10% mà không cần phải nói chuyện với Người B hoặc nhờ bên thứ ba thực hiện hợp đồng.

Điểm cho những người thích yên tĩnh!

Không có gì ngạc nhiên khi khả năng thực thi hợp đồng mà không cần sự tin cậy và sau đó ghi lại chúng trên một mạng lưới bảo mật và phi tập trung đã tìm thấy nhiều ứng dụng.

Bằng cách viết các chương trình này (“hợp đồng thông minh“), các nhà phát triển có thể tạo ra đủ loại chương trình (gọi là ứng dụng phi tập trung hoặc “dApps“.)

Tài chính phi tập trung (DeFi), chẳng hạn, sử dụng dApps dựa trên hợp đồng thông minh để thực hiện các giao dịch ngang hàng, huy động vốn, cho vay, vay mượn và các hoạt động tài chính khác.

Người dùng cũng có thể viết hợp đồng thông minh để liên kết thông tin với một địa chỉ Ethereum. Điều này hữu ích khi các ứng dụng hoặc chính phủ yêu cầu thông tin nhận dạng như tên, thông tin ngân hàng, lịch sử y tế, hoặc chữ ký điện tử để sử dụng dịch vụ của họ.

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, người dùng áp dụng hợp đồng thông minh để gắn một tài sản thực hoặc kỹ thuật số vào một mã thông báo không thể thay thế (NFT).

Một khi mã thông báo nằm trên blockchain, người chơi game có thể sở hữu và giao dịch tài sản trong trò chơi của họ; chủ nhà có thể bán một phần hoặc toàn bộ ngôi nhà của họ trên các thị trường trực tuyến, và các nhà văn và nhạc sĩ có thể chứng minh quyền sở hữu tài liệu có bản quyền.

Lưu ý rằng Ethereum không chỉ là thực thi các hợp đồng thông minh này mà còn là ghi lại chúng. Không giống như Bitcoin, blockchain của Ethereum chứa nhiều hơn lịch sử giao dịch.

Khi các hợp đồng mới được thực hiện, "trạng thái" của máy thay đổi thành một "trạng thái" mới chứa các số dư tài khoản mới, tài sản đã chuyển đổi hoặc dữ liệu khác.

"Trạng thái" mới này sau đó được ghi lại bởi một mạng lưới phân tán của các máy tham gia ("nút") sau đó cập nhật "trạng thái" của riêng họ.

Đó là lý do tại sao Bitcoin thường được gọi là sổ cái phân tán (theo dõi sự thay đổi quyền sở hữu của bitcoin) trong khi Ethereum thường được so sánh với một máy trạng thái phân tán (theo dõi sự thay đổi của "trạng thái" của nhiều loại dữ liệu hơn).

"Máy trạng thái phân tán" nghe giống như cái gì đó mà Kẻ Hủy Diệt sẽ nói. Ai nghĩ ra cái này vậy!?