Bakit Nilikha ang Bitcoin?

Ano nga ba ang Bitcoin?

Depende yan sa kung sino ang tatanungin mo, iba-iba ang sagot sa tanong na “Bitcoin”.

At habang may nag-e-explain kung ano ang Bitcoin, ayan na, pasok na ang mga tech jargon na parang foreign language!

Mga salitang tulad ng “blockchain” at “protocol”. At mga phrases gaya ng “peer-to-peer networks” at “distributed ledgers”.

OMG! Sobrang dami na ng jargon! 🤮

Madali kang malunod sa dagat ng mga terms na ‘yan. Kapag nag-e-explain ka ng “Bitcoin”, biglang nagiging technical at komplikado yung usapan agad-agad! 🤯

So imbes na mag-focus dun, mas ok siguro na magsimula tayo sa PROBLEMA na sinusubukang solusyunan ng Bitcoin.

Kapag naintindihan mo yun, magiging mas malinaw ang lahat para sa’yo at mas madali mong maiintindihan ang mga technical concepts at makakasabay ka ng mas maayos.

Bakit nga ba ginawa ang Bitcoin?

Ayon sa Bitcoin white paper, gusto ni Satoshi Nakamoto na lumikha ng:

“…electronic cash na magpapahintulot sa online payments na maipadala direkta mula sa isang partido papunta sa isa pa nang hindi dumadaan sa financial institution.”

Translation:

“Physical cash ay nagbibigay-daan sa akin na makipag-transact direkta sa TOTOONG MUNDO sa ibang tao nang hindi kailangan ng bangko. Gusto ko itong kalayaan. Gusto ko rin ng ganitong kalayaan ONLINE. Kaya kailangan ko ng digital na bersyon ng cash o digital cash. ”

Sagot ni Satoshi: Bitcoin.

Ang konsepto ng paglikha ng digital na bersyon ng cash na maipapadala online nang walang “trusted intermediary” ay mukhang simple pero bago likhain ni Satoshi Nakamoto ang Bitcoin, lahat ng nakaraang pagtatangkang gawin ito ay nabigo.

Hindi pa ito nagagawa noon.

Ipapaliwanag ko kung bakit gamit ang isang halimbawa.

Sabihin nating si Ursula the Unicorn ay nag-bake at nagbebenta ng cupcakes.

Special ang mga cupcakes na ito. Kumakanta sila. Waterproof pa!

Mga kumakantang waterproof cupcakes!

At ang bawat cupcake ay $1 lang. Kasama na ang air delivery, via unicorn, for free.

Molly the Mermaid ay gustong bumili ng isang cupcake mula kay Ursula.

Kaya nagkita sila at nag-transact gamit ang malamig na hard cash.

Ganito yung nangyari:

• Ibinigay ni Molly ang $1 bill kay Ursula.
• Ang $1 bill ay pisikal na pagmamay-ari na ngayon ni Ursula.
• May tiwala si Ursula na ang $1 bill ay unique at totoo.
• Ang $1 bill ay unique at totoo dahil ito ay maaring ma-verify dahil ito ay inisyu ng central bank.
• Dahil sa mga katangiang ito, ang $1 bill ay ginagamit bilang isang medium of exchange…ibig sabihin handa ang ibang tao na makipagpalitan ng $1 bill para sa mga bagay (“goods and services”) na gusto nila.
• Ibinigay ni Ursula ang cupcake kay Molly.

Ngayon, sabihin nating sobrang layo ni Molly kaya kahit si Ursula ay hindi na kayang lumipad para mag-deliver ng cupcake. Kailangan niyang i-ship ito via air courier service gaya ng FedEx o UPS.

Gusto ni Ursula na magbayad muna si Molly…online.

Pero paano magbabayad si Molly?

Paano makakapagpadala si Molly ng cash sa internet?

Diyan nagkakaroon ng problema sa cash.

Ang cash ay pera sa PISIKAL na anyo ng currency, tulad ng paper banknotes (dollah dollah billz yo!) at metal coins.

Pero may problema tayo….

Hindi mo maipapadala ang pisikal na cash sa internet!

Ang mga buyers at sellers ay kailangan pisikal na magkasama sa parehong lokasyon para makapag-transact gamit ang cash, na hindi laging posible.

Dahil pisikal ang cash, paano ito itatransfer online?

Sa pamamagitan ng pag-digitize nito…gawing digital.

Pero kung digital na, ibig sabihin madali itong makokopya (digital counterfeit).

Kaya paano mo mapipigilan ang mga tao na gastahin ang kanilang digital na pera ng dalawang beses (o higit pa)?

Iyan ang isa sa mga problema.

May isa pang problema.

Gusto ni Molly na gumamit ng cash dahil mayroon na siya sa wallet niya. Pero kung gusto niyang magpadala ng cash electronically (sa anyong digital), kailangan niyang umasa sa isang financial institution tulad ng bangko.

Pero paano kung wala siyang account sa isang bangko? Sorry ka na lang Molly, walang cupcakes para sa’yo.

Sa kabutihang palad, sa story na ito, may bank account si Molly.

Pero kapag umaasa tayo sa mga financial institutions, nagkakaroon ito ng banta o panganib.

Halimbawa, sabihin nating ang mga sakim na pating na nagpapatakbo ng bangko ay mahilig sa cookies at ayaw nila ng cupcakes.

Kaya ang bangko, na hindi fan ng cupcakes, ay maaaring abusuhin ang kanilang kapangyarihan at mag-desisyon na i-block ang transaction ni Molly. Hindi papayagan ng bangko ang anumang transaction na may kinalaman sa cupcakes!

Ano ba yan?! Wala talagang puso!

O kaya ay maningil ang bangko ng karagdagang fees para sa mga non-local transactions.

O mas malala pa, ang bangko ay nakikita ang mga unicorn bilang masama, kasama ang sinumang nakikipagnegosyo sa mga unicorn bilang awtomatikong masama rin.

Kaya kahit mermaid si Molly, itinuturing siyang “masama” dahil sa pagbili niya ng cupcakes mula sa isang unicorn!

Bilang resulta, maaaring i-freeze ng bangko ang account ni Molly at ngayon hindi na ma-access ni Molly ang kanyang pera. Si Molly the Mermaid ay naka-lock out!

Ang bangko ang hawak ng pera ni Molly. Ang bangko ang nag-iisang entity na may control sa lahat ng pera niya. Dahil may isang entity na in charge, ito ay itinuturing na centralized.

“Centralized” ay nangangahulugang iisang punto o source ng control.

Gusto lang ni Molly ng cupcake at siya ay frustrated.

“Kung nagamit ko lang ang cash, hindi ko na kailangan dumaan sa bangko! Grabe, nakakainis! Ang hirap naman!”

“Sana may digital form ng cash.”

“Na ako mismo ang may total control.”

“Gusto kong magamit itong digital form ng cash na para bang malamig na hard cash na nasa buntot ko na pwedeng gastusin sa kahit ano man gusto ko at kanino man gusto ko nang hindi kailangan ng approval ng kahit sino, kumpanya, o institusyon.”

Kaya basically, gusto ni Molly ng dalawang malalaking bagay:

1. Digital na pera na pwedeng magamit online katulad ng cash….
2. Na decentralized.

Ang decentralization ay kabaligtaran ng centralization. Sa decentralization, walang iisang entity na namumuno.

Decentralized ay kung saan ang control at decision-making ay pinagsasaluhan ng mga participants.

Sa usaping pera, “decentralization” ay nangangahulugang hindi mo na kailangang dumaan sa isang intermediary tulad ng bangko o iba pang financial institution.

Magbibigay ito sa’yo ng kalayaan na gastusin ang digital na pera ayon sa gusto mo nang walang panganib na ma-block ang iyong transactions o ma-freeze o makuha sa’yo ang iyong pera.

Gusto ni Molly ng decentralized digital cash.

Pero ito ay napakahirap na makamit!

Alamin natin kung bakit…