This article has been translated from English to Vietnamese.
Bitcoin thực sự là gì?
Tùy thuộc vào người bạn hỏi, từ “Bitcoin” có thể có nhiều định nghĩa khác nhau.
Và khi một số người bắt đầu giải thích Bitcoin là gì, đó là lúc bạn thường bắt đầu nghe thấy những thuật ngữ công nghệ phun ra.
Những từ như “blockchain” và “giao thức”. Và những cụm từ như “mạng ngang hàng” và “sổ cái phân tán”.
OMG! Ngập chìm trong thuật ngữ! 🤮
Rất dễ cảm thấy mình chìm trong biển thuật ngữ. Cố gắng mô tả chính xác “Bitcoin” có thể trở nên kỹ thuật và phức tạp rất nhanh! 🤯
Vì vậy thay vì đi theo con đường đó, tôi nghĩ cách tiếp cận tốt hơn là bắt đầu với những VẤN ĐỀ mà Bitcoin đang cố gắng giải quyết.
Một khi bạn hiểu điều đó, mọi thứ sẽ trở nên rõ ràng hơn nhiều và bạn sẽ có thể nắm bắt các khái niệm kỹ thuật nhanh hơn và theo kịp dễ dàng hơn.
Tại sao Bitcoin ra đời?
Theo tài liệu white paper của Bitcoin, Satoshi Nakamoto muốn tạo ra:
“…tiền điện tử cho phép thanh toán trực tuyến được gửi trực tiếp từ một bên đến bên khác mà không cần thông qua một tổ chức tài chính.”
Dịch ra nè:
“Tiền mặt vật lý cho phép tôi giao dịch trực tiếp trong THẾ GIỚI THỰC với người khác mà không cần ngân hàng. Tôi thích sự tự do này. Tôi muốn có sự tự do này TRỰC TUYẾN. Vì vậy, tôi cần một phiên bản kỹ thuật số của tiền mặt hay gọi là tiền điện tử.”
Câu trả lời của Satoshi: Bitcoin.
Khái niệm tạo ra một phiên bản kỹ thuật số của tiền có thể được gửi trực tuyến mà không cần "trung gian đáng tin cậy" nghe có vẻ đơn giản nhưng trước khi Satoshi Nakamoto tạo ra Bitcoin, tất cả các nỗ lực trước đó đều không thành công.
Điều này chưa từng được thực hiện trước đây.
Hãy để tôi giải thích tại sao bằng một ví dụ.
Giả sử Ursula Kỳ Lân làm bánh và bán bánh cupcake.
Những chiếc bánh cupcake này rất đặc biệt. Chúng biết hát. Chúng chống nước.
Chúng là những chiếc bánh cupcake biết hát và chống nước!
Và mỗi chiếc bánh chỉ có giá 1 đô la. Giao hàng miễn phí bằng đường hàng không, qua kỳ lân.
Molly Nàng Tiên Cá muốn mua một chiếc bánh từ Ursula.
Vì vậy, họ gặp nhau và giao dịch với tiền mặt lạnh.
Đây là những gì xảy ra:
- Molly đưa tờ 1 đô la cho Ursula.
- Tờ 1 đô la hiện giờ thuộc sở hữu vật lý của Ursula.
- Ursula tin tưởng rằng tờ 1 đô la là duy nhất và thật.
- Tờ 1 đô la là duy nhất và thật vì nó có thể được xác minh vì được phát hành bởi ngân hàng trung ương.
- Do các tính chất này, tờ 1 đô la được sử dụng như một phương tiện trao đổi... nghĩa là những người khác sẵn sàng trao đổi tờ 1 đô la để lấy những thứ (“hàng hóa và dịch vụ”) họ muốn.
- Ursula đưa chiếc bánh cupcake cho Molly.
Bây giờ giả sử Molly sống quá xa đến mức mà khoảng cách quá xa ngay cả với Ursula bay và tự giao bánh. Ursula sẽ phải gửi bánh qua dịch vụ chuyển phát nhanh như FedEx hoặc UPS.
Ursula muốn Molly gửi tiền trước....trực tuyến.
Nhưng Molly sẽ xử lý thanh toán như thế nào đây?
Làm thế nào Molly có thể gửi tiền mặt qua internet?
Đó chính là vấn đề với tiền mặt.
Tiền mặt là tiền dưới dạng vật lý của đồng tiền, chẳng hạn như giấy bạc (dollah dollah billz yo!) và đồng xu kim loại.
Nhưng chúng ta gặp một vấn đề....
Bạn không thể gửi tiền mặt vật lý qua internet!
Người mua và người bán phải có mặt vật lý tại cùng một địa điểm để có thể giao dịch bằng tiền mặt, điều này không phải lúc nào cũng khả thi.
Vì tiền mặt là vật lý, làm thế nào bạn có thể chuyển nó trực tuyến?
Bằng cách số hóa nó...bằng cách làm cho nó trở thành kỹ thuật số.
Nhưng nếu nó là kỹ thuật số, điều đó có nghĩa là nó có thể dễ dàng bị sao chép (tiền giả kỹ thuật số).
Vậy làm thế nào để bạn ngăn người khác chi tiêu tiền kỹ thuật số của họ hai lần (hoặc nhiều hơn)?
Đó là một vấn đề.
Còn một vấn đề khác nữa.
Molly muốn sử dụng tiền mặt vì cô ấy đã có sẵn trong ví. Nhưng nếu cô ấy muốn gửi tiền mặt điện tử (dưới dạng kỹ thuật số), giờ cô ấy phải phụ thuộc vào một tổ chức tài chính như ngân hàng.
Nhưng nếu Molly không có tài khoản ngân hàng thì sao? Xin lỗi Molly, không có cupcake cho bạn rồi.
May mắn thay, trong câu chuyện này, Molly có tài khoản ngân hàng.
Nhưng khi chúng ta phụ thuộc vào các tổ chức tài chính như vậy, điều này đặt ra một mối đe dọa hoặc rủi ro.
Ví dụ, giả sử những con cá mập tham lam điều hành ngân hàng thích bánh quy và ghét bánh cupcake.
Vậy nên ngân hàng, không phải là fan của bánh cupcake, có thể lạm dụng quyền lực của mình và quyết định chặn giao dịch của Molly. Ngân hàng sẽ không chấp nhận bất kỳ giao dịch nào liên quan đến bánh cupcake!
Gì cơ chứ?! Vô tâm thật!
Hoặc ngân hàng có thể thu phí thêm cho các giao dịch ngoài địa phương.
Hoặc tệ hơn, ngân hàng xem kỳ lân là ác quỷ, cùng với bất cứ ai kinh doanh với kỳ lân cũng bị xem là ác quỷ tự động.Vậy nên mặc dù Molly là một nàng tiên cá, cô ấy bị xem là “ác quỷ” vì cô ấy đang cố gắng mua bánh cupcake từ một kỳ lân!
Kết quả là, ngân hàng có thể đóng băng tài khoản của Molly và giờ đây Molly thậm chí không thể truy cập tiền của mình. Molly Nàng Tiên Cá bị khóa ngoài!
Ngân hàng giữ tiền của Molly như con tin. Ngân hàng là thực thể duy nhất kiểm soát toàn bộ số tiền của cô ấy. Vì chỉ có một thực thể duy nhất chịu trách nhiệm, điều này được coi là tập trung.
“Tập trung” có nghĩa là một điểm hoặc nguồn kiểm soát.
Molly chỉ muốn cái bánh cupcake và đang rất bực bội.
“Nếu tôi có thể sử dụng tiền mặt, tôi sẽ không phải thông qua ngân hàng của mình! Trời ơi, thật là khó chịu!”
“Ước gì có một dạng tiền mặt kỹ thuật số tồn tại.”
“Mà tôi có toàn quyền kiểm soát.”
“Tôi muốn có thể sử dụng dạng tiền mặt kỹ thuật số này giống như tiền mặt lạnh trong đuôi của tôi, nơi tôi có thể chi tiêu nó theo ý muốn với bất kỳ ai tôi muốn mà không cần sự chấp thuận của bất kỳ ai, công ty, hay tổ chức nào.”
Vậy nên Molly thực sự muốn hai điều lớn:
- Tiền kỹ thuật số có thể được sử dụng trực tuyến như tiền mặt....
- Thứ đó phải là phi tập trung.
Phi tập trung là hoàn toàn trái ngược với tập trung. Với phi tập trung, không có một thực thể duy nhất chịu trách nhiệm.
Phi tập trung là nơi kiểm soát và ra quyết định được chia sẻ giữa các người tham gia.
Về mặt tiền bạc, “phi tập trung” có nghĩa là bạn không cần phải thông qua một trung gian như ngân hàng hay tổ chức tài chính khác.
Điều này sẽ cho bạn sự tự do để chi tiêu tiền kỹ thuật số theo bất kỳ cách nào bạn muốn mà không phải lo lắng về việc giao dịch của bạn bị chặn hay tiền của bạn bị đóng băng hay bị lấy đi.
Molly muốn có tiền mặt kỹ thuật số phi tập trung.
Nhưng thực sự rất khó để đạt được điều này!
Hãy tìm hiểu tại sao nhé…