This article has been translated from English to Tagalog.

Ano ang seed phrase?

Noong unang panahon ng Bitcoin, ang isang wallet ay naggagawa lang ng isang private key, ibig sabihin meron lang din isang public key at isang address.

Ngayon, ang mga crypto wallet ay nagbibigay na ng kakayahang makabuo ng halos walang limitasyon na dami ng private keys mula sa “master private key“.

Itong klase ng wallet ay kilala bilang “Hierarchical Deterministic wallet”, o mas kilalang “HD wallet”.

Unang binubuo ang isang master private key, at pagkatapos ay ginagamit ito ng wallet software para lumikha ng “child” private keys at mga kaukulang public keys, na bumubuo ng mga address.

Isipin mo ang master private key na parang isang “magulang” private key na kayang gumawa ng maraming “anak” na private keys. Nagkakaroon ito ng parang puno na istruktura kung saan ang “anak” na keys ay nagmumula sa “magulang” na key.

HD wallet

Kung makikita mo sa larawan sa itaas, ang master private key ay nagmumula sa isang “seed phrase“.

Ginagamit ng wallet ang seed phase na ito para sa paglikha ng private keys.

Dahil lahat ng “anak” na private at public keys ay sa huli ay nagmumula sa master private key, lahat sila ay maaring kontrolin ng iisang seed phrase.

Ano ang Seed Phrase?

Seed

Sa unang set-up mo ng Bitcoin wallet, ipapakita sa iyo ang isang serye ng 12 hanggang 24 na tila random na mga salita.

Hindi lang importante ang mga salita mismo kundi pati rin ang pagkakasunod-sunod ng mga salita.

Itong serye ng mga salita sa espesipikong pagkakasunod-sunod ay tinatawag na “seed phrase“ ng wallet.

Hetong isang halimbawa kung paano magmukha ang seed phrase:

Seed Phrase Example

Depende sa wallet, ang seed phrase ay maaaring tawagin sa ibang pangalan tulad ng:

  • recovery phrase
  • mnemonic phrase
  • secret phrase
  • mnemonic seed
  • mnemonic seed phrase
  • seed key
  • wallet seed
  • secret recovery phrase

O kaya kombinasyon ng mga salitang: “seed”,”wallet”,”recovery”, “mnemonic” o “phrase”.

Ang lahat ng ito ay sa huli ay pareho lang ang ibig sabihin at simpleng naglalarawan ng 12 o 24 na salita na bumubuo sa seed phrase.

Ang mga salita ay pinili mula sa isang nakasaad na listahan ng 2048 salita, at anumang kombinasyon ng mga salita ay isang valid na seed phrase.

Ang dahilan kung bakit ang seed phrase ay serye ng mga salita tulad ng “acid,” “else,” “farm,” “gym,” “opera,” “soda,” “trash,” o “view”) sa halip na numeric password ay dahil mahirap basahin at tandaan ng mga tao ang mahahabang numero.

Sa likod ng eksena, ang serye ng mga salitang ito, na ipinasok sa tamang pagkakasunod-sunod, ay ikino-convert ng wallet software sa isang string of digits.

Ang string of digits na ito ay tinatawag na “seed“.

At ito ang “seed” o string of digits na nagbuo ng master private key!

At ang master private key na ito ang ginagamit para makabuo ng “anak” na private keys, pati na rin ang kanilang public keys, na nagpapahintulot sa wallet na bumuo ng maraming key pairs na kailangan.

Ang cool dito ay hindi mo kailangang malaman ang tungkol sa seed! Sobrang haba nito. Kaya nga ang wallet software ay lumilikha ng “seed phrase” (o “mnemonic phrase“) para kumatawan sa “seed“. Mas simple ito at mas madaling tandaan.

Ang mahalagang malaman ay ang LAHAT ng iyong private keys ay nagmumula at nakatali sa seed phrase.

Isulat ang iyong seed phrase at itago ito sa ligtas na lugar!

Kapag ang wallet software mo ay bumuo ng seed phrase, kadalasang sasabihin nito sa iyo na isulat ito sa papel.

Isulat ang iyong seed phrase at itago ito sa ligtas na lugar.

Keep seed phrase safe

Kung gusto mo ng mas kumpiyansang seguridad, isulat ito sa maraming piraso ng papel at itago sa iba't ibang lokasyon.

Dahil lahat ng keys sa HD wallet ay nagmumula sa seed phrase, ito ay nagbibigay-daan para sa iyo na muling malikha ang buong HD wallet mula sa seed na iyon sa anumang compatible na HD wallet.

Basta't meron kang seed phrase ng wallet mo, magkakaroon ka ng access sa lahat ng bitcoins na kaakibat ng wallet na bumuo ng phrase… kahit na may masamang mangyari sa wallet mo.

Kung masira ang computer mo, pwede mong i-download ulit ang parehong wallet software at ibalik ang iyong wallet at mabawi ang iyong pondo sa pamamagitan ng pagbibigay ng iyong seed phrase.

Iba't ibang wallets ang may iba't ibang instructions para sa pagbawi ng wallet ngunit sa pangkalahatan, hihilingin sa iyo na i-type o pumili ng mga salita sa espesipikong pagkakasunod-sunod ng iyong seed phrase upang maibalik ang iyong wallet.

Huwag kailanman kumuha ng screenshot ng iyong seed phrase at huwag itago ito sa digital medium tulad ng Word/Google doc, email, o text message. Kung ma-hack ang computer o phone mo, paalam na sa bitcoins mo!

Siguraduhin na itago ang iyong seed phrase ng pribado. Huwag itong ibahagi sa iba! Subukang huwag ipaalam na meron kang seed phrase. Kahit sino na merong seed phrase mo ay magkakaroon ng access sa iyong wallet at lahat ng pondo nito.

Do not share seed phrase

Kung may magtanong para sa iyong seed phrase, malamang sinusubukan ka nilang lukohin at nakawin ang pondo ng wallet mo.

Ano ang mangyayari kung mawala mo ang iyong seed phrase?

Isipin mo ang seed phrase mo bilang isang espesyal na klase ng password. Ito ang TANGING paraan para ma-access ang iyong wallet.

Kung sakaling mawala ang iyong wallet, mabura, masira, o masira, ang iyong seed phrase ang nag-iisang bagay na maaaring magbalik at magbawi ng iyong wallet.

Kung mabura o mawala mo ang iyong wallet NANG walang naisalbang seed phrase, wala na ang bitcoins mo.

Kaya sana, hindi mo aksidenteng naitapon ang piraso ng papel kung saan mo sinulat ang iyong seed phrase.

Lost seed phrase

Maliban na lang kung may magnakaw ng iyong seed phrase, mananatiling ligtas ang iyong bitcoins sa blockchain, pero hindi mo ito ma-access

Kahit wala kang seed phrase, mawawala na ang access mo sa iyong crypto magpakailanman. Kaya tandaan na itago ang seed phrase mo ng ligtas!

Posible bang mahulaan ng ibang tao ang iyong seed phrase?

Ang seed phrase ay nanggagaling sa isang espesipikong listahan ng 2,048 salita. Kakailanganin ng isang tao na mahulaan lahat ng salita mula sa malaking listahan ng salita at ilagay ito sa tamang pagkakasunod-sunod.

Guess seed phrase

Halimbawa, para sa isang 12-word seed phrase, mayroong 777,788,267,247,859,345,059,141,959,844,041,626,185 posibleng kombinasyon.

Ang posibilidad na may makahula ng iyong seed phrase ay halos wala.

Ano ang pagkakaiba ng seed phrase at private key?

Kapag unang lumikha ng wallet, ito ay bumubuo ng seed phrase.

Ang seed phrase ay bumubuo ng isang master private key.

At ang master private key na ito ay kayang bumuo ng halos walang limitasyong dami ng private keys.

Kung iisipin mo na ang bawat private key bilang isang “password” na nagpapahintulot sa iyong magpadala o gumastos ng bitcoin na konektado sa isang partikular na address, ang seed phrase ay nagsisilbing “master password“.

Basta't alam mo ang “master password” (seed phrase), magkakaroon ka ng access sa LAHAT ng private keys sa wallet.

Kung hindi dahil sa seed phrase, kailangan mong bantayan ang iyong private key para sa bawat address na pagmamay-ari mo! Ang paghawak sa maraming address (at kanilang private keys) ay magiging sagabal.

Salamat na lang, ang wallet ay nag-aalis ng pangangailangang mag-alala ka tungkol sa iyong private keys (at public keys) at kayang i-manage lahat ng iyong pondo sa paggamit lang ng seed phrase.

Ang mga wallet ang bahala sa paglikha at pamamahala ng mga keys sa background. Ang kailangan mo lang malaman ay ang seed phrase!

Kung pamilyar ka sa mga password managers (tulad ng LastPass, 1Password, o Bitwarden), pwede mong isipin na ang wallet ay parang crypto password manager at ang seed phase ay katulad ng master password.

Buod

  • Palaging ginagawa ang public at private keys ng magkasama.
  • Ang public key ay ginagamit para TUMANGGAP ng bitcoins.
  • Dahil sa haba nito, ito ay nai-compress sa format na kilala bilang address
  • Ang address ay katulad ng numero ng account ng isang bank account.
  • Ang private key ay ang nag-aauthorize sa iyo na kontrolin ang pondo na ikabit sa isang address at simulan ang mga transaksyon mula sa address na iyon.
  • Ang seed phrase ay isang madaling basahin na master private key sa anyo ng isang serye ng mga salita. Maaari itong maglaman ng walang limitasyong dami ng public/private key pairs.
  • Kung ang seed phrase ay nawala, walang paraan para ito ay mabawi.

Kita mo, ang “pagtatago” ng bitcoins sa isang HD wallet ay simpleng tumutukoy sa ligtas na pag-iingat ng isang seed phrase.