This article has been translated from English to Tagalog.
Ang interest rate ay yung halaga na sinisingil ng nagpapautang sa nanghihiram para sa utang ng isang asset, kadalasang ipinapahayag bilang porsyento ng halagang hiniram.
Yung porsyento na 'yan ay kadalasang tumutukoy sa halagang binabayaran taun-taon (kilala bilang annual percentage rate, o APR) pero pwede rin yang gamitin para ipahayag ang mga bayarin sa mas regular o di-regular na batayan.
Pwedeng simple o compound ang interest rates.
Ang simple interest ay kinukuha lang mula sa original na utang (kilala bilang principal).
Ang compound interest ay kinukuwenta mula sa principal plus anumang interest na naipon sa tagal ng utang.
Kaya kung ang loan na $100 ay may 10% compound interest, pagkatapos ng isang taon, ang interest ay magiging 10% ng $110 (ang original na $100 plus $10 na naipong interest).
Karamihan ng bank interest rates ay nagmumula sa base rate na itinakda ng kanilang central bank.
Ang base rate ay yung rate kung saan ang mga commercial banks ay pwedeng manghiram mula sa kanilang central bank.
Central banks ay gumagamit ng interest rates para kontrolin ang inflation at gastusin.
Sa pagtaas ng interest rates, ang cost ng paghiram at benepisyo mula sa pag-iimpok ay parehong tumataas, kaya nagreresulta ito sa pagbabawas ng paggastos.
Sa panahon ng recession, maraming central banks ang magbababa ng interest rates para hikayatin ang mas maraming paggastos.
Ang pagbabago sa base rate ay maaring magdulot ng malaking galaw sa merkado, kaya ito ay malaking kaganapan para sa mga traders.
Ang mga traders ay pwede ring magspekula sa mga pagbabago sa interest rate, sa pamamagitan ng mga instrumento tulad ng bonds o derivatives.