This article has been translated from English to Tagalog.

Ethereum (ETH) ay isang decentralized blockchain platform na nagpapagana ng digital money, global payments, at applications gamit ang open-source software at smart contract functionality.

Ginagawa ng Ethereum ang lahat ng ito nang hindi kontrolado ng isang central authority.

Si Vitalik Buterin, ang co-founder ng Ethereum, ay nagsulat ng introductory white paper noong 2014 na naglalatag ng kanyang vision para sa smart contracts at isang decentralized application platform.

Opisyal na inilunsad ang Ethereum noong 2015, kasama ni Vitalik Buterin sina Gavin Wood, Charles Hoskinson, Anthony Di Iorio, at Joseph Lubin bilang mga co-founder.

Pagkatapos ilunsad ng Bitcoin, inaasahan ng mga founders ng Ethereum na palawakin ang mga features nito higit pa sa inaalok na ng Bitcoin.

Ang malaking pagkakaiba sa pagitan ng dalawa ay ang Ethereum ay programmable, ibig sabihin maaari kang magtayo at gumamit ng decentralized apps sa network.

Ibig sabihin, ang Ethereum blockchain ay puwedeng i-program para gawin halos kahit ano.

Habang ang parehong Bitcoin at Ethereum ay nagpapahintulot sa iyo na gumamit ng digital money na walang middleman (tulad ng banks o payment providers), ang Ethereum ay lumalampas sa pagiging isang payment network sa pamamagitan ng pag-aalok ng marketplace ng mga serbisyo, gaya ng gaming, social networks, at siyempre, financial services.

Ang native cryptocurrency ng Ethereum ay tinatawag na ether (ETH), na ginagamit para magbayad sa ilang activities at services sa network.

Ginagawa ng Ethereum ang mga sumusunod na bagay:

  • Banking, lending, borrowing, at saving para sa lahat
  • Hinahayaan kang magpadala ng pera direkta sa kahit sino, gamit ang peer-to-peer network
  • Pinapanatili nito ang mga gobyerno at 3rd parties sa labas dahil sa decentralized design nito
  • Ang kailangan mo lang ay isang Ethereum wallet, na nangangailangan ng Internet at isang device – wala nang iba
  • Ang mga apps ay composable, ibig sabihin maaari silang gamitin para bumuo ng bagong apps, parang lego.

Ang smart contracts ay ang nagtatangi sa Ethereum mula sa ibang blockchains.

Ang mga simpleng computer programs na ito ay tumatakbo lang kapag na-trigger ng isang user o ibang contract.

Iyon ang dahilan kung bakit super flexible ang buong network sa kung ano ang kaya nitong gawin.

Ilan sa mga popular na halimbawa ng smart contracts ay

  • lending at borrowing apps tulad ng Aave, Compound, at Oasis
  • token swap apps tulad ng Uniswap at 1inch
  • trading apps tulad ng Loopring at dYdX
  • payment apps tulad ng Tornado cash at Sablier
  • portfolio apps tulad ng Zapper at Rotki

Ang Ethereum ay umiiral na ganap na decentralized na may higit sa 10,000 nodes, na nakakalat sa buong mundo.

Ang karamihan ng nodes, halos 50% ay matatagpuan sa U.S.

Dahil sa decentralized nature nito, walang isang kumpanya o gobyerno ang makapagsasabi na kontrolado nila ang Ethereum network.

Ang network ay pinatatakbo ng mga volunteers na nagpapatakbo ng kanilang sariling nodes o computers na may kopya ng Ethereum blockchain nito.

Kahit sino ay pwedeng magpatakbo ng node, hindi lang miners at validators.

Katulad ng Bitcoin, gumagamit ang Ethereum ng Proof-of-Work (PoW) consensus protocol.

Ang mga nodes sa network ay gumagamit ng PoW para mag-agree sa estado ng lahat ng data na naitala sa blockchain habang pinipigilan din ang mga atake sa network.

Ang Ethereum ay malapit nang palitan ang PoW ng Proof-of-Stake (PoS), na mangyayari sa The Merge.

Nakatakda ang The Merge na maganap sa Setyembre 2022, na magbubukas ng network para sa scaling upgrades at nabawasang energy consumption.