Ano ang Ginagawang Espesyal ng Blockchain?

Blockchain dito, blockchain diyan.

Sa nakaraang lesson, nagbigay ako ng high-level technical overview kung ano ang blockchain na sana naman ay hindi masyadong nakakabagot.

Ngayon alam mo na kung ano ito…

Ano bang espesyal sa blockchain technology?

Ang pagtatanong kung ano ang espesyal sa blockchain ay parang nagtatanong kung ano ang espesyal sa internet. O kuryente. O sa ilaw na bombilya.

O bagong lutong french fries ng McDonald's galing sa fryer.

Oo, ganun siya ka-special.

Ganito kasi yun…

Bago ang blockchain, kung kailangan mong mag-imbak ng data sa computer na sobrang importante, kailangan mo ng isang tao o entity na MAGMAY-ARI at KONTROLIN ang data. Ibig sabihin nito, kailangan ng isang central authority.

Halimbawa, ang iyong bank account balance. Ang bangko ang may-ari ng data na ito at sila ang kumokontrol kung paano ia-update ang data.

Ang bangko mo ang sisigurado na lahat ng transaksyon ay valid at awtorisado ng customer na may-ari ng pondo. Hindi ka papayagan ng bangko na baguhin ang database nila kahit magmakaawa ka pa.

Kailangan ng bangko na kumuha ng IT security teams para protektahan ang data nila mula sa hackers at iba pang unauthorized na tao.

Noon pa man bago pa ang computers, problema na ito.

Para mag-maintain ng isang account o anumang uri ng transaction record, palaging kailangan mong magtalaga ng tao o entidad bilang “central authority”.

Ang central authority na ito ang nagme-maintain ng LEDGER, o record ng mga transaksyon.

Noong unang panahon, ang ledger ay basically isang pirasong papel o isang artisan-made leather-bound notebook, na mano-manong ina-update at iniingatan sa ligtas na lugar tulad ng… sa drawer ng mesa.

Pero nung naging available na ang mga computers, ang ledger ay nailipat sa database na naka-store sa hard drive ng centrally located computer na sana naman ay mabuting inaalagaan.

Pagtagal, naisip ng mga IT folks na hindi magandang ideya na ang database ay naka-store lang sa isang computer, kasi kung bumagsak ang hard drive o kung mag-overheat ang computer at magliyab, mawawala na ang data magpakailanman.

Kaya ang database ay REPLICATED across multiple computers para masigurado na ligtas ang data.

Pero kahit na ang database ay maraming kopya, ang mga kopya pa rin ay umaasa sa primary o “official” na database. Na pagmamay-ari at kinokontrol pa rin ng isang central authority.

Ibig sabihin din nito na kung ma-hack mo somehow ang primary o "official" na database, pwede mong galawin ang ledger at gumawa ng mga masamang bagay tulad ng uh… magdagdag ng extra zeros sa bank account balance mo.

Ang single point of control na ito ay malaking kahinaan ng pag-asa sa isang central authority.

Paano kung may mas magandang paraan?

Paano kung may paraan para mag-maintain ng ledger na hindi na kailangan ng bangko o iba pang central authority para magmay-ari at magkontrol ng ledger?

Enter blockchain technology.

Bago pa man dumating si Satoshi Nakamoto na may konsepto ng blockchain, wala pang nakag-isip ng solusyon kung paano mag-maintain ng decentralized ledger.

Pero naisip ito ng Bitcoin God!

Imbes na kailanganin ng “may-ari” para sa database, ang kanyang approach ay i-store ang database across a computer network.

Ang computer network ay isang bungkos ng mga computer na physically located sa iba't ibang bahagi ng mundo at nagko-communicate sa isa't isa gamit ang internet.

Bawat computer sa network ay nag-iimbak ng sarili nitong “official” na kopya ng database.

Ibig sabihin, walang “main” copy. Lahat ng kopya ng database AY ang main copy!

Dito nagmula ang “distributed ledger”.

Ang mga computer ay physically located sa iba't ibang lugar sa mundo. At bawat computer ay nag-iimbak ng kopya ng “ledger” (ang database).

Ang mga computer ang nagche-check at nagve-verify ng mga transaksyon para siguraduhing legit lahat bago magbago sa database.

Tuwing may updates, ang database ay shared sa buong network para siguraduhing lahat ng computer ay may parehong kopya.

Ang “distributed” part ay nagmumula sa katotohanan na ang mga computer ay geographically distributed sa iba’t ibang lokasyon at nagko-communicate sa isa’t isa sa network para siguraduhing lahat ng computer ay gumagamit ng parehong “ledger” (database).

Ang database na ito ay made PUBLIC para makita ng lahat in real-time, kasama ang anumang pagbabago.

Ang blockchain ay nagwakas sa pangangailangan ng CENTRALIZED ownership and control ng digital data.

Imbes na umasa sa isang “central authority” para magdesisyon kung kailan ia-update ang ledger, ang blockchain ay umaasa sa “consensus” ng lahat ng computer sa network.

Paano nagkakaroon ng consensus ang mga computer ay batay sa isang programmed set of rules and instructions na tinatawag na protocol.

Ang protocol na ito ay tumatakbo sa isang software application na naka-install sa lahat ng computer sa network.

Isipin mo kapag kailangan mong gumawa ng desisyon bilang grupo.

1. Isang paraan ng pagpili ay ang "authority" rule kung saan isang tao ang gumagawa ng desisyon para sa buong grupo.
2. Isa pang paraan ay ang “consensus” kung saan bawat tao sa grupo ay sumasang-ayon na suportahan ang desisyon.

Ang una ay kung paano ini-maintain at pinapanatiling accurate ang digital ledgers o records of transactions (“databases”) BAGO ang blockchain.

Ang huli ay ang breakthrough na na-achieve ng blockchain.

Imagine mo ang libu-libong random na tao (o computer):

• na hindi kilala ang isa’t isa at walang tiwala sa isa’t isa…
• lahat ay sumasang-ayon na ang isang file na naglalaman ng history ng lahat ng transaksyon ay tama…
• nang walang pangangailangan ng isang third-party middleman para “i-verify” ang accuracy nito.

Ang genius ng blockchain technology ay nag-cut sa middleman pero napananatili ang isang infrastructure na nagpapahintulot sa mga estranghero na makipag-deal sa isa’t isa.

Nagawa ito sa pamamagitan ng pag-alis ng papel ng “I will maintain the ledger.” mula sa central authorities tulad ng mga bangko at ibinibigay ito sa isang network of autonomous computers kung saan “We will all have a copy of the ledger and maintain it together.”

Ang transfer of control and decision-making mula sa isang centralized entity (indibidwal, organisasyon, o grupo) patungo sa isang distributed network ay nagbubuo ng isang DECENTRALIZED system of trust na gumagana sa labas ng kontrol ng anumang institusyon.

Iyan ay isang napakalupit na accomplishment!

Ang blockchain ngayon ay nagbibigay-daan upang magbahagi at mag-maintain ng isang set ng data (tulad ng record ng mga transaksyon) sa maraming computer na walang tiwala sa isa’t isa. Pero ang data mismo ay maaring pagkatiwalaan na tama.

Hindi pa ito nagagawa noon!

Ang blockchain technology ay isang life-changing technology kaya’t ito ay kinikilala ngayon bilang isang general-purpose technology, tulad ng steam engine, kuryente, computers, internet, at selfies.

Bagaman ang pinaka-kilalang halimbawa ng blockchain technology ay ang Bitcoin, ito ay ginagamit na ngayon sa labas ng Bitcoin ng iba pang cryptocurrencies.