Ano ang Cryptocurrency?

Ano ba ang cryptocurrency?

Naging super popular ang mga cryptocurrency sa mga nakaraang taon. Hindi lang online, pero everywhere. (Literal na kahit saan!)

Baka nga nakita mo na ang mga TV commercial tungkol sa cryptocurrency na sinasabing "next big thing". At malamang pati paborito mong artista o atleta, di ba?

Pero ano nga ba sila?

Paano sila naiiba sa mga tradisyonal na pera? Ano ang nagpapaspecial sa kanila?

Ano ang cryptocurrencies?

Ang cryptocurrency (o “crypto”) ay isang generic na term para sa bagong klase ng “digital na pera” na umaasa sa kombinasyon ng mga teknolohiya para mabuhay labas sa kontrol ng central authorities tulad ng gobyerno at bangko.

Digital ang mga cryptocurrencies.

Walang physical form ang cryptocurrencies. Wala kang makikitang papel o barya dito.

Sobrang digital sila, ibig sabihin, literal na parang computer code lang sila.

Borderless ang cryptocurrencies.

Kahit saan ka pa man nakatira o sino ka man, puwede mo itong padalhan ng ibang tao kahit saan sa mundo na parang Snapchat lang na hindi alintana ang geographical distance o hangganan ng bansa.

Ang mga cryptocurrencies ay borderless. Kailangan mo lang ay isang device, tulad ng isang phone o computer, na konektado sa internet.

Na walang pahintulot ang mga cryptocurrencies.

Kahit sino puwedeng magpadala at makareceive ng cryptocurrencies. Hindi mo kailangan mag-register ng account o mag-fill up ng application. Permissionless ang cryptocurrencies.

Hindi mo pa kelangan ibigay ang pangalan mo. Imbes ng names at account numbers, kailangan mo lang ibigay ay isang computer-generated string ng mga letra at numero na kilala bilang “address”.

Ang address na ‘to ay di naman talagang konektado sa iyong personal information, so theoretically puwede kang magpadala ng cryptocurrencies nang walang kahirap-hirap at di kilala ang isa't isa.

Dahil puwedeng magpadala at makatanggap ng cryptocurrencies nang di nagbibigay ng personal na impormasyon, nagbibigay ito ng ilang level ng privacy.

Decentralized ang cryptocurrencies.

Hindi tulad ng tradisyonal na currency, na kilala rin bilang “fiat” currencies, tulad ng U.S. dollar, ang cryptocurrencies ay hindi konektado sa gobyerno o central bank.

Halimbawa, ang U.S. dollar ay ini-isyu at kontrolado ng Federal Reserve (“Fed”), ang euro ng European Central Bank (ECB), at ang Japanese yen ng Bank of Japan (BOJ).

Ibig sabihin nito, hindi tulad ng fiat currencies, ang cryptocurrencies ay hindi kontrolado ng isang central authority. Walang bangko o gobyerno sa likod nila. Ang special na feature na 'to ng cryptocurrencies ay kilala bilang decentralization.

Kung walang central bank o gobyerno na gumagawa o lumilikha ng cryptocurrencies, sino ang lumilikha nito?

Ang units ng isang cryptocurrency ay nabubuo base sa predetermined rules written in code na nai-execute ng software.

Isa sa mga pinakamahalagang aspeto ng cryptocurrencies ay ang kanilang supply dahil ito ay lubos na nagdedetermina ng kanilang utility at value.

Depende sa rules na nakasulat sa code ng software, pwedeng gumawa at magdestroy ng cryptocurrencies. May mga cryptocurrencies na mayroong finite (o fixed) total supply, ibig sabihin ito na may maximum number ng units na magi-exist, kaya nagkakaroon ng scarcity.

Ang iba naman ay ipinakilala na may infinite total supply, ibig sabihin walang maximum cap! (Bagaman maaring may limitasyon kung ilang bagong units ang maaaring malikha sa loob ng tiyak na panahon tulad ng taunang basis.)

Counterfeit-proof ang cryptocurrencies.

Dinisenyo ang mga cryptocurrencies na maging counterfeit-proof din.

Dito pumapasok ang cryptography at paano ito ginagamit para securely record and store transactions.

Sa cryptography, ang prefix na “crypt” ay nangangahulugang “hidden” at ang suffix na “graphy” ay nangangahulugang “writing”.

Bago pa manumero ang mga computer, ang cryptography ay ang pag-aaral ng mga teknik para panatilihing safe ang mga handwritten information mula sa mga chismoso.

Kahit nga si Julius Caesar known sa paggamit ng cryptography para makipag-usap sa generals niya.

Pero sa modernong panahon, naikonekta na ang cryptography sa pagprotekta ng computer information gamit ang kaya-kayang math.

Dahil ang cryptocurrencies ay umaasa sa cryptography para sa seguridad nila, kaya tinawag na ”crypto” ang “cryptocurrencies.”

Ano ang nagpapaspecial sa cryptocurrencies?

Ang cryptocurrencies ay umiiral nang independent sa kahit anong gobyerno, central bank, o ibang central institution.

Sa madaling salita, special ang cryptocurrencies dahil:

• Digital sila. Walang pisikal na anyo ang cryptocurrencies. Lahat ay nagagawa mula sa phones at computers.
• Sila ay borderless. Kahit sino na may internet connection ay puwedeng magpadala at makatanggap ng cryptocurrencies saan man sa mundo, kadalasan na may mas mababang fees at mas mabilis kumpara sa tradisyonal na money transfers.
• Sila ay permissionless at available sa lahat. Wala kang kailangan na banko approval o bank account para gamitin ang cryptocurrencies. Wala ng third party (tulad ng banko) na mag-confirm at approve sa transactions.
• Sila ay nagbibigay ng ilan level ng privacy, na ibig sabihin pwede mag-transact na di ginagamit ang pangalan mo. Iba iba ang level ng anonymity depende sa cryptocurrency.
• Sila ay decentralized, na nangangahulugang di ito kaya kontrolin o pakialaman ng gobyerno. Wala alinmang tao o organizasyon na may-ari o nagkokontrol ng mga ito. Pwedeng mag-transact ang users nang direkta, walang involvement ng anumang intermediary, na para sa fiat currencies, kadalasang isang bangko.
• Sila ay ginawa gamit ang software. Ang supply ng isang cryptocurrency ay HINDI tinutukoy ng kahit anong central bank kundi base sa mga predefined rules nakasaad na sa software code. Ang software ang pumapalit sa central bank.
• Sila ay counterfeit-proof. Ito ay dahil sa paraan kung paano nara-record at nai-store ang transaction information.

Dahil sa special na characteristics na ito, binibigyan ng cryptocurrencies ng potensyal na magkaroon ng total control sa kanilang pera na walang involvement mula sa third party.

Kung kayang abutin ng crypto ang potensyal na ito, iyon ay dapat pang makita. Ang popularity nito ay patuloy na lumalago at ngayon ay itinuturing ng magiging emerging asset class.