This article has been translated from English to Tagalog.
Hyperinflation ay isang kondisyon kung saan mabilis na tumataas ang presyo habang nawawalan ng halaga ang pera ng bansa.
Sa madaling salita, ang hyperinflation ay sobrang bilis na inflation.
Nangyayari 'to madalas kapag may malaking pagtaas sa supply ng pera na hindi sinusuportahan ng gross domestic product (GDP) growth, na nagreresulta sa imbalance sa supply at demand para sa pera.
Karaniwang ginagamit ng mga ekonomista ang terminong ito sa mga pagkakataong ang monthly inflation rate ay lumalampas sa 50%.
Habang tumataas ang supply ng pera, bumababa ang demand para sa pera. Sa madaling salita, ang hyperinflation ay karaniwang nagreresulta sa mabilis na pagbaba ng halaga ng pera.
Hindi lang ginagawa ng hyperinflation na walang kwenta ang pera, sinisira din nito ang ekonomiya.
Halimbawa, nagsimula ang hyperinflation ng Venezuela noong 2016. Simula noon, bumagsak na ang ekonomiya ng bansa.
Sa panahon ng Great Financial Crisis, naitala ng Zimbabwe ang pangalawang pinakamataas na insidente ng hyperinflation sa kasaysayan. Ang inflation rate ng bansa noong Nobyembre 2008 ay sobrang taas na 79,600,000,000% (isang araw-araw na inflation rate na 98%).
Ano ang sanhi ng hyperinflation?
Karaniwang nangyayari ang hyperinflation kapag may significant na pagtaas sa money supply na hindi sinusuportahan ng economic growth. Sa madaling salita, sanhi ito ng labis na pagtaas ng dami ng pera sa isang ekonomiya.
Karaniwang sanhi ng pagtaas ng money supply ay ang pamahalaan na nagpapalabas ng mas maraming pera sa domestic economy. Dahil mas maraming pera ang umiikot, tumataas ang mga presyo.
Ano ang epekto ng hyperinflation?
Ang hyperinflation ay mabilis na nagpapababa ng halaga ng lokal na pera habang tumataas ang presyo ng mga produkto at serbisyo kasabay ng pagtaas ng money supply.
Sa ganitong sitwasyon, madalas na nagiging sanhi ito para sa mga may hawak ng lokal na pera na bawasan ang kanilang hawak at lumipat sa mas stable na foreign currencies.
Sa pagsisikap na maiwasan ang pagbabayad para sa mas mataas na presyo bukas dahil sa hyperinflation, karaniwang nagsisimula ang mga tao na mag-ipon ng mga matitibay na gamit tulad ng kagamitan, makinarya, alahas, atbp.
Sa mga sitwasyon ng matagal na hyperinflation, magsisimulang mag-ipon ang mga tao ng mga paninda na nabubulok.
Gayunpaman, nagdudulot yan ng isang masamang cycle.
Habang tumataas ang presyo, mas nag-iipon ang mga tao ng produkto, na syang nagiging dahilan ng mas mataas na demand para sa mga produkto at lalo pang nagpapataas ng presyo.
Kung magpapatuloy ang hyperinflation ng walang tigil, halos palaging nagreresulta ito sa malaking pagbagsak ng ekonomiya.
Ang matinding hyperinflation ay maaaring magdulot sa domestic economy na mag-switch sa isang barter economy, na may mga malalaking epekto sa kumpiyansa sa negosyo.
Halimbawa, sa unemployment rate na lumalampas sa 70%, nagsara ang mga economic activities sa Zimbabwe at nagbago ang domestic economy sa isang barter economy.
Maaari rin nitong masira ang financial system habang ang mga bangko ay nag-aatubiling magpautang ng pera.