This article has been translated from English to Tagalog.
Ano ang asymmetric encryption?
Asymmetric encryption ay isang uri ng encryption na gumagamit ng dalawang magkahiwalay pero matematikal na konektadong “keys” para i-encrypt at i-decrypt ang data at protektahan ito mula sa hindi awtorisadong access o paggamit.
Ang mga keys na ito ay kilala bilang:
- Private key
- Public key
Magkasama, tinatawag silang “public and private key pair” o simpleng “key pair“.
Isa sa mga keys, ang public key, ay available para gamitin ng kahit sino. Ang isa pang key ay kilala bilang private key.
Ang data na encrypted gamit ang public key ay MAAARI LANG ma-decrypt gamit ang private key. Ito ang dahilan kung bakit ang asymmetric encryption ay kilala rin bilang “public-key cryptography”.
Paano Gumagana ang Asymmetric Encryption
Kapag unang natutunan ang tungkol sa asymmetric encryption, madalas ginagamit ang sumusunod na klasikong halimbawa:
Para magpadala ng encrypted na data sa iba, kailangan mong i-encrypt ang data gamit ang public key ng taong iyon, at ang taong tumatanggap ng data ay magdi-decrypt nito gamit ang kaukulang private key.
Ang lahat ng data na ipinapasa mo sa internet ay nasa plaintext. Ibig sabihin nito na kahit sino na makakuha ng access dito ay makikita at mababasa ito.
Kung ayaw mong mabasa ng kahit sino ang data mo, puwede mong i-encrypt ang data gamit ang public key ng recipient o ng taong pinadadalhan mo ng mensahe. (Ibibigay ng taong iyon ang kanyang public key sa’yo bago pa man.)
Kapag ang data ay na-convert na sa ciphertext, hindi mo ito ma-decrypt gamit ang parehong key.
Ang ciphertext ay ma-de-decrypt lamang gamit ang kaukulang private key, na tanging ang recipient lang ang mayroon.
Ang ilustrasyon sa itaas ay nagpapakita kung paano mo puwedeng ipamahagi ang public key para ikaw lang, bilang may-ari ng private key, ang makababasa ng data na na-encrypt gamit ang public key.
Dahil ini-encrypt mo ang data gamit ang public key, ito ang dahilan kung bakit ang ganitong uri ng asymmetric encryption ay tinatawag din na “public-key encryption“.Siyempre, ang pinaka-popular na gamit ng asymmetric encryption ay para magpadala ng confidential na mensahe.
Kung nagpapadala ako ng love letter sa nanay mo sa internet at ayaw kong mabasa mo ito, puwede kong gamitin ang asymmetric encryption.
I-e-encrypt ko ang mensahe gamit ang public key ng nanay mo, tapos ipapadala ko ang mensahe sa kanya.
Para mabasa ulit ang text sa readable format, kakailanganin ang private key, na tanging ang nanay mo lang ang may hawak. Kaya siya lang ang makakabasa ng mensahe (hindi ikaw!) at malalaman ang tunay kong nararamdaman para sa kanya.

Paano Gumagana ang Asymmetric Encryption sa Crypto
Ang asymmetric encryption ay unang ginamit para mag-encrypt at mag-decrypt ng mga mensahe. Pero ang mga cryptocurrencies ay gumagamit ng teknolohiyang ito sa isang kaunting kakaibang paraan.
Sa klasikong halimbawa ng asymmetric encryption, ipinaliwanag ko kung paano mo magagamit ang isang public key para i-encrypt ang data at pagkatapos ay kakailanganin ang private key para i-decrypt ang data.
Pero puwede ring gumana ang baliktad!
Puwede mo ring gamitin ang isang private key para i-encrypt ang data at pagkatapos ay gamitin ang public key para i-decrypt ang data.
At ganito ginagamit ang asymmetric encryption sa cryptocurrencies!
Sa crypto, ginagamit ng sender ang kanyang private key para i-encrypt ang isang espesyal na mensahe at ginagamit ng recipient ang public key ng sender para i-decrypt ito.
Baliktad ito mula sa klasikong halimbawa kanina! Sa halip na gamitin ang keys ng RECIPIENT, ang keys ng SENDER ang ginagamit.
Kung nais mong magpadala ng mga confidential na mensahe sa ganitong paraan, magiging masamang ideya ito dahil ang sinuman na may iyong public key, na sa kahulugan, ay public, ay magkakaroon ng kakayahang i-decrypt ang iyong mensahe at mabasa ito.
Pero sa Bitcoin (at iba pang cryptocurrencies), lahat ng transaksyon ay ginagawang public kaya hindi nito kailangang panatilihin ang data na private o confidential.
Gumagamit ito ng asymmetric encryption para sa iba pang layunin. At ito ay medyo matalino.
Gumagamit ito ng asymmetric encryption para sa authentication....para patunayan na ikaw ay kung sino ang sinasabi mong ikaw.
Mas partikular, kapag gusto mong magpadala ng ilang bitcoins sa ibang tao, ito ay ginagamit upang patunayan na IKAW ang totoong may-ari ng bitcoins na nais mong ipadala.
Authentication ay ang kilos ng pagpapatunay ng isang pahayag, tulad ng pagkakakilanlan ng isang gumagamit. Ito ay kabaligtaran ng identification, na ang kilos ng pagtukoy ng pagkakakilanlan ng isang tao. Ang Authentication ay ang proseso ng pag-verify ng pagkakakilanlan.
Kung i-encrypt (“i-lock”) mo ang isang bagay gamit ang iyong private key, kahit sino ay maaring mag-decrypt (“mag-unlock”) nito gamit ang iyong public key.
Ito ay nagsisilbing patunay na ikaw ang orihinal na nagpadala ng mensahe dahil ikaw lang ang makakagawa ng encryption ng mensahe (dahil ikaw ang may kaukulang private key).
At dahil ngayon ang iyong pagkakakilanlan (bilang tunay na may-ari ng bitcoins na nais mong ipadala) ay na-authenticate na, ikaw ay awtorisado na ngayong magpadala ng bitcoins.
Identification ay nangangahulugang pag-aangkin na ikaw ang isang tao. Authentication ay nangangahulugang nagpapatunay na ikaw talaga ang taong ipinahayag mo na ikaw. Authorization ay nangangahulugang pagkakaroon ng access sa isang bagay dahil sa dati nang na-authenticate na pagkakakilanlan.
Ngayon na natutunan na natin kung ano ang asymmetric encryption, at kung paano ito gumagana, pagsamahin natin ang lahat at tingnan kung paano ito ginagamit sa digital signatures.

